Turkmenistan odc.135

00:00:02: Takiej oferty nie znajdziecie w żadnym biurze podróży.

00:00:07: Zabieram Was w niebezpieczną wyprawę dookoła świata, odwiedzimy miejsce naznaczone historią konfliktami terroryzmem czy ludobójstwem.

00:00:18: Zapraszam na podcast Jak Nie Zwiedzać Świata.

00:00:22: Andrzej Gliniak Witajcie zaczynamy, wytoczyty piąte odcinek które wspiera tam am journey z biuro podróży organizujące autorskie kameralne deprawy po Azji centralnej bliskim wschodzie Kyrgyzstan Kazachstan Uzbekistan Liban Syria Marokła nawet Irak.

00:00:39: Wszystkie prowadzi osobiście dzisiejszy gość Michał Szuba.

00:00:42: to podróże dla tych którzy chcą zobaczyć więcej niż zdjęcie z przewodnika i poznać lokalną kulturę historię i ludzi z bliska.

00:00:50: Jeśli szukacie podróży, która zostaje w pamięci na dłużej niż tydzień Sprawdźcie aktualne wyjazdy na tamam.pl.

00:00:58: Zapraszam też tradycyjnie do subskrybowania i lajkowania podcastu nas Spotify i YouTube.

00:01:03: A jeśli macie ochotę posłuchać wszystkich dotychczasowych odcinków To są one dostępne na obu tych platformach.

00:01:10: No i zachęcam też do odwiedzania Facebookowej strony Jak nie zwiedzać świata?

00:01:16: Jeśli słyszymy o najbardziej tajemniczym i niedostępnym kraju W pierwszej chwili na myśl przychodzi nam oczywiście Korea Północna.

00:01:25: Okazuje się jednak, że jest jeszcze jedno odizolowane państwo które leży wazji a konkretnie wazj środkowej.

00:01:32: często nazywana jest koreą północną Azji Centralnej.

00:01:35: W zasadzie od początku istnienia rewalizuje o mianu najbardziej zamkniętego dla podróżnych kraju na świecie.

00:01:42: Turkmenistan który w ostatnim czasie regularnie odwiedza wspominany na wstępie Michał Szuba.

00:01:49: Dzień dobry

00:01:50: Dzień dobry.

00:01:51: Przygotowując się do programu jedną z pierwszych rzeczy jaka rzuciła mi się w oczy to fakt, że Turkmenistan słynie z gigantycznych absurdów architektonicznych.

00:02:02: rzeczywiście są tam budowle które mogą nas strzokować swoim wyglądem?

00:02:08: Myślę, że zwłaszcza mowa tu o stolicy Turkmenistanu czyli aż habadzie która to słynie z tego, że jest to miasto gdzie mamy największe skupisko budynków z Białego Marmuru.

00:02:25: Dość powiedzieć, że w dwa tysiące trzynastym roku właśnie ze względu na ten wszechobecny biały marmur zostało wpisane do księgi rekordów Guinnessa.

00:02:36: już wówczas tych budynków było ponad pięćset.

00:02:40: oczywiście Miasto się bardzo mocno rozwija i powstaje ich coraz więcej.

00:02:44: Poza tym, że Biały Mur Marmury widzimy w budynkach to nawet krawężniki są z białego marmuru.

00:02:52: Wszystko jest pięknie zadbane wyczyszczone choć ulicy są puste.

00:02:58: Poza tymi budynkami z Białego Marmuru mamy także niezliczoną ilość pomników ku czci dotychczasowych prezydentów z czego takim jednym z najciekawszych przykładów pomnik neutralności, który według różnych danych ma między siedemdziesiąt pięć a dziewięćdziesiont metrów wysokości i został wybudowany za życia przez pierwszego prezydenta niepodległego Turkmenistanu Sapa Mirata Niejazowa.

00:03:30: który także określał siebie przydomkiem Turkmenbashi, czyli ojca wszystkich Turkmenów.

00:03:37: I pomnik ten oczywiście zwieńczony jest złotą statuetką prezydenta, która przez wiele lat jeszcze kilka lat po jego śmierci do dwa tysiące dziesiątego roku obracała się będąc zawsze na wprost słońca.

00:03:54: i pomnik został pierwotnie postawiony w centrum Ashabadu natomiast Następca Turkmenbashi Górmanguly Berdimuchamedov postanowił przenieść pomnik trochę dalej na obrzeża, ale on wciąż istnieje tylko tyle że już więcej nie obraca się tak żeby być przelem do Słońca.

00:04:16: Megalomania pełną gębą tym bardziej, że białym armur to nie jest tania sprawa.

00:04:22: Biały marmur jest bardzo drogim surowcem, więc on oczywiście nie występuje na miejscu w Turkmenistanie.

00:04:29: Więc celowo sprowadzano go... Sprowadza się go czy z Turcji, czy z Włoch.

00:04:35: to oczywiście są ogromne koszty.

00:04:40: Na co no?

00:04:41: Turkmenistan może sobie pozwolić z racji tego, że jest to dość bogaty kraj z uwagi na jedne z największych z łóż gazu ziemnego na świecie.

00:04:51: Niektórzy twierdzą nawet dziesięć procent światowych złóż gazu znajduje się właśnie terytorium Turkmanistanu.

00:04:58: a aż habat o którym wspominasz czyli stolica Turkmanistanu uznawana jest za jedno z najdroższych miast na świecię.

00:05:08: najdroższych pod jakim kątem?

00:05:10: Właściwie wydaje się, że to właśnie jest uwagi na surowce, z którego są zbudowane pomniki.

00:05:18: Z uwagi właśnie na to, że sporo tych pomników jest pozłacana wszechobecny biały marmur szerokie ulicę Arterię które mają nie wiem cztery pięć pasów więc wygląda to trochę jak taki Dubai Azji Centralnej z tą różnicą, że na miejscu właściwie nie widzi się ludzi.

00:05:40: Czyli nie jest tak, że te ulicy szerokie pięknie z równym asfaltem są wypełnione po brzegi samochodami.

00:05:49: Wręcz przeciwnie tych out jest jak na lekarstwo i nawet przechodniów ciężko jest dostrzec w tym codziennym poruszaniu się po Turkmenistanie, po Ashhabadzie, po Stolicach.

00:06:03: Sama stolica ma ponad milion mieszkańców.

00:06:06: Turkmenistan, ponad siedem milionów?

00:06:09: Tak.

00:06:10: Stolica milion Turkmenista od ponad siele milionu.

00:06:12: z tym że ja byłem w Turkmenistanie kilkukrotnie z grupami zorganizowanymi z Polski.

00:06:19: miałem różnych lokalnych przewodników i ile kroć tam byłem.

00:06:23: zawsze każdemu z nich zadawałem takie pytanie no dobra Tutaj żyje milion mieszkańców, ale dlaczego tych ludzi na ulicach nie widzimy?

00:06:30: Dlaczego jak wracaliśmy na przykład z jakiejś atrakcji poza miastem wieczorową porą.

00:06:36: Dl.

00:06:36: czego nie paliły się światła w budynkach więc zawsze ci przewodnicy mieli jakąś taką linię obrony jakieś takie w miarę racjonalne wytłumaczenie jeśli jechaliśmy w ciągu dnia to była wyjaśnienie że nie ma ludzi na ulicach dlatego że wszyscy siedzą w pracy?

00:06:52: Jak wracaliśmy wieczorem, to powiedział, że jeszcze siedzą w pracy albo wyszli do parku.

00:06:56: Tego samego parku, w którym byliśmy dzień wcześniej przed zachodem Słońca i był prawie pusty.

00:07:01: Więc problem z tą oceną populacji Turkmenistanu też wynika z tego, że oficjalne dane prezentowane przez Władze Turkmeńskie Pozostawiało wiele do życzenia i ciężko jest ocenić, czy rzeczywiście mają jakiekolwiek odzwierciedlenie w rzeczywistości.

00:07:23: Najprawdopodobniej są dość mocno zawyżone zwłaszcza że... Turkmenistan ma umowę o ruchu bezwizowym z Turcją.

00:07:33: To znaczy, że wielu Turkmenów po prostu wyjeżdża do pracy do Turcji i potem przesyła środki finansowe na utrzymanie swojego rodzin z powrotem do kraju.

00:07:45: Więc te sześć siedem milionów, które pojawiały się w oficjalnych statystykach na cały Turkmenistan i milion na Ash-Habad.

00:07:52: Moim zdaniem z tego co wiem, tego co słyszałem i tego co zobaczyłem to możemy sobie włożyć między bajki.

00:07:59: Puste ulicy a wokół ta megalomania architektoniczna.

00:08:04: ja znalazłem nawiązując do tego takie ciekawe określenie stolicy Turkmenistanu.

00:08:11: jest to całkiem udany mariarz północno-korańskiego Fenian'u z Disneylandem.

00:08:19: Przyznam szczerze, że zaskoczyłeś mnie tym stwierdzeniem bo nie spotkałem się z nim wcześniej.

00:08:27: Ale myślę, że coś może w tym być zwłaszcza, że właśnie ten element Disney Landu znajduje odzwierciedlenie w tych wszechobecnych pomnikach kuczci władzy tutaj takim.

00:08:41: jeszcze jedną ciekawostką pomnikową jest to, W centrum Ash-Habadu, w jednym z parków znajduje się pomnik ruchnamy.

00:08:52: To jest taka księga ducha.

00:08:55: to się oficjalnie nazywa.

00:08:57: Jest to ksiąga napisana przez pierwszego prezydenta niepodległego Turkmenistanu czyli tego Turkmenbash'o o którym wspominaliśmy już wcześniej w której on zawaru taki jakby szereg porad wskazówek dla Turkmenów, w jaki sposób powinni wieść swoje życie jak powinni się ubierać.

00:09:17: Jak powinny traktować starszych.

00:09:19: generalnie starał się po prostu poruszyć wszystkie najważniejsze aspekty.

00:09:24: Pewnie sobie o tej ruchnami za chwilę, trochę więcej jeszcze powiem.

00:09:27: I ją przywiozłem w plecaku więc pewnie po podkaście zrobimy sobie

00:09:33: jeszcze

00:09:33: z nią zdjęcie.

00:09:34: Kupiłem ją na lokalnym bazarze w Ashhabadzie wersji angielskiej.

00:09:40: Przyznam szczerze, że z całością się nie zapoznałam ale kilka postów.

00:09:44: fragmentu sobie przeczytałem.

00:09:45: zobaczymy jak wygląda.

00:09:48: tam jest właśnie.

00:09:49: są też wstawki w których mamy odręczne po prostu pismo prezydenta.

00:09:54: Po to żeby udowodnić, że nie żadni go-striterze mu to dzieło tworzyli tylko, że on sam siedział wieczorami i pisał tę księgę ducha te wskazówki dla Turkmenów I ten księg.

00:10:06: on uważał, że to jest najważniejsza ksiega dla Turkmenów.

00:10:09: Ważniejsza nawet niż Koran bo dziewięćdziesiąt procent Turkmenu w to są.

00:10:16: to są Muzułmanie przynajmniej według oficjalnych statystyk.

00:10:19: niezbyt praktykująca jednak muzułmanie.

00:10:21: no i na trześci tej ksiengi postawiono pomnik w jednym z parków w Aszhabadzie który właśnie jest w postaci tej tej księgi.

00:10:33: i pierwotnie pomnik Wydaje mi się, że raz czy dwa razy dziennie otwierał się o ściśle określonych godzinach i nagrany po prostu wcześniej lektor losowo czytał fragmenty właśnie tej księgi Turkmenbashi czyli tej Księgii Ducha, czyli Ruchname.

00:10:54: Niestety jakby ta atrakcja została wciąż aż habadzie ale już nie otwera się tak sięgan

00:11:03: Absurd, goń i absurd w Turkmenistanie.

00:11:06: I niejako wywołałeś następny temat do tablicy bo kolejny znak rozpoznawczy tego kraju to przedziwne prawa.

00:11:17: z jakimi największymi absurdami spotkałeś się podróżując po Turkmenistanie?

00:11:23: Jeszcze tylko skończę temat ruchnamy, bo przypomniała mi się bardzo ważna kwestia.

00:11:28: Między innymi Turkmenbashi twierdził w tej księdze, że Turkmeni wynaleźli koło czy przenice.

00:11:36: Taki nawiązując do absurdów.

00:11:39: Sama absurdy też były zawarte w ruchnamie ale poza ruchnomu.

00:11:46: jakby te absurdy są... dostępne są widoczne na co dzień nawet dla nas Europejczyków ludzi zachodu poruszających się zwłaszcza właśnie po postolicy kraju, czyli po ashhabadzie.

00:11:59: i tym co jest takim najpopularniejszym absurdem związanym z ashhabadem jest fakt że po ulicach mogą poruszać się tylko białe złote i srebrne samochody.

00:12:13: I w dodatku muszą być czyste.

00:12:16: Jeżeli wjeżdża jakikolwiek inny samochód do centrum masz habadu, musisz liczyć się z mandatem a w związku już do kraju autorytarny to na jej pewnie ten mandat może się skończyć pobytem więzieniu.

00:12:28: więc w ogóle na ulicach nie dostrzega się jakichkolwiek innych samochodów tylko i wyłącznie w tych trzech kolorach czyli biały złoty i srebrny.

00:12:38: I jak się wyjeżdża z miasta to można dostrzec wiele też takich, nazwijmy to punktów przesiadkowych gdzie już są te samochody kolorowe i gdzie niektórzy Turkmeni mogło się po prostu przesiąść z tych swoich jakiś starych zdezelowanych w te bardziej powiedzmy eleganckie auta jeżdżające do centrum.

00:12:58: I tak samo na tych obrzach miast jednym chyba z najpopularniejszych biznesów są minie samochodowe, więc też właśnie pod tym kątem żeby te auta koniecznie jeździły czyste.

00:13:09: Jeśli chodzi o czystość to cała stolica, aż Habad jest taki bardzo mocno wymuskany zadbany czysty.

00:13:19: wspomniałem przez chwilę o tym że ciężko dostrzec w ogóle ludzi na ulicach A jak już się ich widzi, zwłaszcza w ciągu dnia to najczęściej są to ludzie zajmujący się właśnie utrzymaniem czystości czyli wzdłuż każdej arterii.

00:13:34: tak dosłownie chodząc ulicą pod ruchem widzimy jakieś panie które podnoszą papierki zamiatają sprzątają żeby wszystko było leganskie.

00:13:45: W każdym parku są osoby zajmując się baniem ozieleń nawadniające.

00:13:52: No naprawdę to robi komiczne wręcz wrażenie, takie absurdalne jakby to rzeczywiście była taka bajka a nie prawdziwe teoretycznie tętniające życiem miasto w kraju który słynie z bogatych złóż gazu ziemnego.

00:14:10: No to gdzie ci wszyscy ludzie się podzieli?

00:14:13: Te ponad milion?

00:14:15: No właśnie to jest jakby zagadka, gdzie ci wszyscy ludzie są.

00:14:19: Oczywiście część może być rzeczywiście w pracy ale tak jak powiedziałem miałem okazję przechadzać się po aż habadzie nawet wieczorową porą.

00:14:28: no i rzeczywiście w parkach było wówczas trochę więcej ludzi ale wciąż nie były to takie ilości które bywskazywały na to że to miasto ma milion mieszkańców.

00:14:37: owszem ruch w godzinach porannyh kiedy wyjeżdżaliśmy z miasta Trochę wzrastał i tych samochodów było więcej, ale no zaryzykuję stwierdzenie, że mniej out widziałem na ulicach Ash-Habadu niż w moim rodzinnym przemyślu, który ma pięćdziesiąt tysięcy mieszkańców.

00:14:55: Także jest to naprawdę komedia i warto tego doświadczyć na własnej skórze.

00:15:02: jak to wygląda na miejscu.

00:15:04: Handel usługi To wszystko nie istnieje w Wasz haładzie?

00:15:08: Nie, to istnieję.

00:15:09: Rzeczywiście są jakieś tam centra handlowe nawet w kilku miałem okazję być osobiście i przewijają tam się ludzie.

00:15:20: ale mówię też nie jest tak że nie wiem, że parkingi są zastawione samochodami po brzegi, że mijamy po prostu tłum na zakupach i to bez względu jakby w trudzin tygodnia się nie wbierzemy to nie spotkałem się z tym żeby te tłumy w galerjach handlowych były.

00:15:36: Więc jakby trudno jest mi uwierzyć w to, że te wszystkie budynki, które mijamy po drodze jeżdżąc po ash-habadzie rzeczywiście są w stu procentach zamieszkane.

00:15:47: Wydaje mi się, że często jest tak, że zostały postawione po to żeby pokazać przepych, żeby pokazać to ,że władza buduje, żeby pogadałaś to, ze władz dba obwateli, że mieszkalnictwo funkcjonuje.

00:16:02: no jednak jest to wszystko takie trochę bajkowe i stworzone na potrzeby propagandy.

00:16:08: Tak takie jest moje odczucie z pobytu na miejscu.

00:16:12: Nie ma tam ludzi, nie widać się na ulicach wielu samochodów a zwierzęta jakieś bezpańskie psy koty?

00:16:23: Zdaje się że jednym spraw to wprowadził Turkmenbashi był właśnie zakaz posiadania psów żeby było śmiesznie i było ograniczenie ilości kotów do jednego czy dwóch, już nie pamiętam.

00:16:32: To oczywiście po tym zostało odkręcone ale nie widzi się w ogóle zwierząt na ulicy.

00:16:37: Więc ja teraz tak sobie nad tym pomyślałem.

00:16:40: czy jak gdziekolwiek wasz habadzie widziałem zwierzęta... Na widzi?

00:16:43: Nie!

00:16:44: Kto miałby po nich potem

00:16:45: sprzątać?!

00:16:45: Nie.

00:16:46: natomiast oczywiście na wioskach, już jak najbardziej psy i koty są dostępne.

00:16:50: Ale takich psów bezpańskich latających po postolicy czy nawet po innych miastach na przykład Merv nie widziałem.

00:17:02: Z racji tego, że w Turkmanistanie panuje dyktatura widać na ulicach policję wojsko?

00:17:09: Nie zupełnie.

00:17:11: to jest właśnie najciekawsze, że jako takich służb sensu stricte właściwie niedoświadczyłem prawie wcale może poza jakąś drogówką mijaną po drodze.

00:17:24: Wojska też nie widziałem właściwie w żadnym miejscu, natomiast przyjęte jest tak że wszędzie ściany mają uszy.

00:17:37: Nawet na przystankach Wasz Chabadziu to jest taka ciekawostka o której nie wspomniałam a propos tych absurdów miejskich mają klimatizowane przystanki.

00:17:46: to znaczy, że masz część otwartą tak jak u nas w Polsce i masz części zamkniętą z telewizorem środku gdzie możesz sobie wejść poczekać w klimatyzowanym pomieszczeniu.

00:18:01: Ja jeszcze znalazłem jedną z takich kuriozalnych zasad, że mężczyźni mają zakaz noszenia brud.

00:18:10: Ja nie wiem, czy przypadkiem ten zakaz nie został zniesiony.

00:18:14: On rzeczywiście został wprowadzony za czasów nazwijmy to panowania Turkmenbasze czyli tego pierwszego prezydenta.

00:18:23: natomiast właśnie część tych dziwnych praw które on wprowadził potem była wycafywana poza tym zakazem noszenia.

00:18:31: brud na przykład zasłynął z tego że zmienił nas nazwy miesięcy kalendarza.

00:18:38: Więc zgadnij Andrzej, jakie imię mógł nosić pierwszy miesiąc czy listyczeń?

00:18:45: January.

00:18:46: No nie to był miesiądz Turkmenbaszy czyli ojca Turkmenów i pozostaje.

00:18:51: miesiące też zostały zmienione na różne ciekawe nazwy.

00:18:57: poza tym np.

00:18:58: zasunął z tego że zakazał opery i baletu a także Zreformował służbę zdrowia w ten sposób, że zamknął wszystkie szpitale w kraju poza stolicą.

00:19:13: Więc naprawdę niektóre kuriozalne pomysły za jego prezydentury zostały wcielone w życie.

00:19:21: Kobiecy na przykład miały nakaz noszenia tradycyjnych żółtych sukienek w konkretnych krojach wchodząc do urzędów

00:19:29: A przyznam szczerze, że o tym zakazie akurat nie słyszałem.

00:19:33: ale nie jestem zdziwiony bo nawet było takie prawo które zakazywało radia w samochodzie które zakazywano importu książek w językach obcych a nawet to ciekawostka.

00:19:50: W wasi centralnej generalnie bardzo popularnym rozwiązaniem w przypadku kiedy masz braki w uzębieniu są złote zęby.

00:19:58: I także Turkmenbashi zakazał Turkmenom wstawiania złotych zębów.

00:20:05: Więc naprawdę absurd goni, absurt.

00:20:09: A jeszcze a propos tej księgi o której wspomnieliśmy na początku zapomniałem czyli tej ruchnamy.

00:20:15: zapomniałam dodać że... Ona za czasów władzy Turkmen-Baszy to była lektura obowiązkowa we wszystkich szkołach, na wszystkich uniwersytetach.

00:20:24: Aby dostać ważne w jakichkolwiek stanowisko w administracji publicznej także trzeba było zdać egzamin ZRUCHNAMY.

00:20:32: Co więcej nawet zdając egzemin naprawo jazdy także pojawiały się pytania z RUCHNAMY.

00:20:38: Więc no totalnie absurdalne pomysły na reformy pierwszego prezydenta ale Kolejny też miał swoje, swoje ciekawostki.

00:20:49: Więc to po prostu taki takto wygląda na miejscu w Turkmenistanie, że te autorytarny rządy jakby cechują się właśnie tymi absurdalnymi pomysłami.

00:21:02: Myślę, że większość słuchaczy zanim zaczęła słuchać dzisiejszego podcastu o Turkmenistanie nie wiedziała praktycznie nic.

00:21:13: Dlaczego to jest tak zamknięte miejsce?

00:21:16: No mówi się tak jak wspomniałeś zresztą wstępie do naszego dzisiejszego spotkania, że jest to drugi najbardziej zamknięty kraj świata po Korei Północnej.

00:21:28: Bardzo ciężko jest się tam dostać.

00:21:33: To znaczy aby wjechać do Turkmenistanu są dwa sposoby.

00:21:39: pierwszy sposób jeżeli chcesz to zrobić na własną rękę i nie chcesz być częścią grupy zorganizowanej, to możesz wystąpić do konsulatu Turkmenistanu, który zdaje się że najbliższy nami jest w Berlinie o tak zwaną wizę tranzytową.

00:21:59: Wiza tranzytova polega na tym, że możesz się przemieścić z jednego kraju łaściennego do sąsiadującego z Turkmenistanem do drugiego czyli np.

00:22:07: możesz sobie zrobić trasę z Iranu przez Turkmeniston do Uzbekistanu.

00:22:11: natomiast ograniczenia tego są takie że tego typu wizyt transitowe są, wystawiają na okres od trzech do pięciu dni.

00:22:18: Czyli jeżeli chciałbyś zobaczyć trochę więcej kraju no to taka wiza tranzytowa nie wystarczy.

00:22:24: To musimy się spieszyć.

00:22:25: To musimy się bardzo spieszyć zwłaszcza, że poza aż habadem te drogi już nie są tak cudownym stanie jak samej stolicy.

00:22:34: Po drugie nawet jeśli poprawnie złożymy taki wniosek wizowy to z relacji jakby podróżników, którzy tam się w ten sposób udawali wynika że szanse, że otrzymamy tą wizę to jest fifty-fifty.

00:22:51: po trzecie biorąc pod uwagę aktualną sytuację geopolityczną, czyli wojny wiranie.

00:22:57: Myślę też dodatkowo jest to utrudniona opcja żeby w ten sposób się do Turkmenistanu dostać więc to jest pierwszy czynnik który sprawia że ciężko mało jest informacja o tym kraju.

00:23:10: drugim sposobem żeby się dostaść do Turkmanistanu jest uczestnictwo zorganizowanej wycieczce i to jest system sposób, który jest znacznie łatwiejszy.

00:23:23: Dlatego że wówczas to tu operator, to biuro podróży, która organizuje ten wyjazd występuje przez lokalnego pośrednika o zgodę na wyjazdz do Turkmenistanu przekazując wszystkie dane uczestników wyjazdu.

00:23:41: Co ciekawe wypełnia się też specjalną ankietę z różnymi pytaniami o cele wjazdu, o zawód.

00:23:48: Jakieś my na rodziców.

00:23:49: więc takie dość szczegółowe jeszcze są pytania dotyczące nas samych występujących od uwiza.

00:23:54: ale jakby nie zdarzyło mi się jeszcze żeby komukolwiek takiej wizy odmówili czyli raczej jest to pewna droga dlatego że właśnie idzie to oficjalnie przez lokalnego partnera, lokalny operatora który załatwia całą tę część biokratyczną.

00:24:11: Więc jakby to jest pewniejsze rozwiązanie, żeby wbrać się tam z biurem podróż do czego przy okazji zachęcam dlatego że sam także robię tego typu wyjazdy do Turkmenistanu.

00:24:22: Tam mam Dżurnis.

00:24:24: zapraszam tamam.pl do tego żeby się z nami właśnie na ten kierunek wybrać.

00:24:30: więc bracałem do twojego pytania.

00:24:33: pierwszy powód trudność samym wjazdem.

00:24:36: stąd jest mała informacja.

00:24:37: drugi powód

00:24:39: Oni mają coś tam do ukrycia, tak jak na przykład Korea Północna dyktatura krwawa bieda.

00:24:46: Na pewno mają do ukrywania biedę.

00:24:49: Przypomnieliśmy na początku o tym, że jest to kraj słynący z rovców naturalnych głównie bogatych z łóżgazu ale także jest tam ropa naftowa.

00:24:57: tylko że pomimo tego ,że jest to oficjalnie Republika prezydencka to panuje system typowo autorytarny rządy silnej ręki.

00:25:04: prezydent właściwie sprawuje pełnie władzy.

00:25:07: Jeśli chodzi o parlament to teoretycznie są trzy partie polityczne, praktycznie jakby władza spoczywa w rękach jednej partii i jednego prezydenta.

00:25:17: Prezydents powołuje mianuję odwołuje sędziów nawet jakby sytuacji w której w trakcie ich kadencji czyli nie jest tak że muszą dotworzyć do końca kadencji więc właściwie prezydet ma wolną rękę.

00:25:29: jeśli chodzi o rządy Do tego mamy bardzo mocno ograniczony dostęp do informacji ze świata dla samych Turkmenów.

00:25:41: To znaczy sposób w jaki blokowany jest internet w Turkmenii stanie to jest Maistrz Teg, to jest po prostu chyba takim krajem który może z nimi konkurować?

00:25:54: To jest Iran tylko w sensie na tym poziomie blokada.

00:26:00: Także jak pierwszy raz tam jechałem to sobie to myślałem, nie ma problemu.

00:26:03: Wykupię sobie VPNa czyli ten taki system który program aplikacje są oczywiście różne które zmieniają twoje adrezy IP tak żeby imitować że nie jesteś w tym kraju tylko jesteś winnym.

00:26:15: No więc wybrałem jakieś tam najbardziej popularne wcale najtańsze rozwiązanie dostępne właśnie u nas w Polsce jakieś znane europejskie rozwiązania.

00:26:24: No i wjechałem z takim przekonaniem, że nie ma problemu.

00:26:27: Wiadę... czy to nie wiem wy hotelu na wifi.

00:26:32: odpalę sobie tego VPNa i będzie mi wszystko działało?

00:26:34: Nic bardziej mylnego!

00:26:37: Wyłączyłem tego VPN a po pierwsze nie chciał się w ogóle połączyć.

00:26:41: jak już jakimś sposobem połączył na chwilę to i tak żadna strona nie działała więc używanie tego nie miało zupełności sensu.

00:26:50: Więc dla przykładu, żebyśmy zrozumieli jakie aplikacje tam, które są popularne w Polsce nie działają.

00:26:57: To tak – WhatsApp w ogóle nie działa, Messenger w ogóle niedziała, jakiekolwiek zachodnie komunikatory totalnie nie działają.

00:27:06: Strony internetowe, Facebook i Instagram media społecznościowe nic.

00:27:10: totalnie.

00:27:14: narzędziem, z którego mogłem korzystać żeby choćby dać znać swoim bliskiem że słuchajcie wjechałem do Turkmenistanu.

00:27:19: wszystko jest w porządku.

00:27:20: nie musi się on zmartwić.

00:27:22: to był Gmail.

00:27:25: Więc przynajmniej skrzynka pocztowa na Gmail'u działała i mogłam tego maila wysłać.

00:27:32: oczywiście po jakimś czasie udało mi się dogadać z lokalnym przewodnikiem który całą tą podróż na miejscu organizował i koordynował do załatwienia mi lokalnej karty SIM, ale lokalna karta SIM także nie odblokowuje internetu.

00:27:48: Internet odblokuje dopiero lokalny VPN a żeby go dostać technika jest taka że musisz znać człowieka który zna człowieka, który zda człowieka i w ten sposób po prostu nie kupuje się tego po prostu w jakimś ogólnodostępnym miejscu.

00:28:05: tylko ten przewodnik znał kogoś kto zna u kogość.

00:28:08: musiałem przekazać pieniądze dolary I dzięki temu uzyskałem dostęp do lokalnego VPN'a, który żeby było śmiesznie podziałam na przykład dwa-trzy dni i znowu był blokowany.

00:28:20: Więc musiałem prosić znowy o kolejny dostęp o załatwienie tego, żeby mieć kontakt normalnie przez SWOTA czy przez inne komunikatory czy media społecznościowe.

00:28:30: Także ta cenzura jest na poziomie niewiarygodnym i to jest majstersztyk więc... Wolność

00:28:38: słowa nie istnieje.

00:28:40: Wolność, słowa zupełnie nie.

00:28:41: istnienie.

00:28:42: jest taka organizacja nazywa się właśnie Freedom House która to jest ze Stanów Organizacja która bada wolność słowo i słowo obatelskie w krajach całego świata.

00:28:54: no i tam oni taki trosny ranking publikują którym przydziela się punkty poszczególnym krajom.

00:29:02: No i max.

00:29:02: to jest sto punktów.

00:29:03: jak myślisz ile punktów w dwa tysiące dwudziestym roku dostał Turkmenistan?

00:29:06: No Max.

00:29:08: No nie Max, znaczy Max.

00:29:09: to jest tak, że jest dobrze.

00:29:11: No to pewnie

00:29:11: zero?

00:29:12: Nie jeden punkt dostali.

00:29:14: Także zostali jeden punkt... Ale jest

00:29:16: w tej niechrubnej klasyfikacji w absolutnym topie.

00:29:19: W absolutnym

00:29:20: Topie wolność słowa praktycznie nie istnieje.

00:29:23: Ludzie martwią się o to co powiedzą.

00:29:24: więc no tego nie ma.

00:29:27: nawet telewizja jest cenzurowana.

00:29:30: I tu taka ciekawostka propo telewizji, że oczywiście jest jeden kanał państwowy.

00:29:37: W pełni jakby koordynowany przez władzę przekaz medialny jest ściśle kontrolowany.

00:29:43: ale w dwa tysiące dwunastym roku po raz pierwszy była transmisja zachodnich zawodów sportowych w Turkmenistania.

00:29:53: Jakie ważne zawody sportowe z nasz, dwa tysiące dwunastego roku?

00:29:56: No mistrzostw Europy.

00:29:56: Euro-dwa tysiąca dwanaście w Polsce i na Ukrainie.

00:29:59: Eurot dwa tysięcy dwanaści było właśnie jednym z pierwszych wydarzeń, które były transmitow... zachodnich wydarzeni, które były transmitowane na żywo w trukmeńskiej telewizji.

00:30:09: Teraz przed naszym dzisiejszym spotkaniem jeszcze skonsultowałem z lokalnym znajomym czy aktualne mistrzostwa świata są transmitowane na żywo i potwierdził, że są.

00:30:20: Czyli mogą dopingować swoich sąsiadów Zuzbekistanu i Iranu?

00:30:23: Mogą!

00:30:23: Mogą dopingowywać swoich samiadów aczkolwiek tylko przez to oficjalne media.

00:30:31: Oczywiście część Turkmenów to są mądrzy ludzie, więc część Turkmanów sobie instalowała przez wiele lat anteny satelitarne po to żeby odbierać inne kanały.

00:30:40: Ale w pewnym momencie władze wydał takie prawo, które nakazywało demonto z tych anten satelitarnych z uwagi na estetykę miast.

00:30:52: Także wiele różnych absurdów związanych nawet z tą kwestią jest fabuł do obywatelskich i jakby wolności słowa, która nie istnieje w Turkmenistanie.

00:31:04: To powiedzmy sobie szczerze, że nie istnienie zupełnie.

00:31:06: No w

00:31:06: Korei Północnej wyobrażam sobie żeby ludność mogła rozmawiać z turystami.

00:31:13: jak ta sytuacja wygląda w Turkmanistanie.

00:31:17: Miałeś okazję porozmawiać?

00:31:18: Z jakimiś mieszkańcami lokalnymi.

00:31:20: Miałem w kilku przypadkach, aczkolwiek w niektórych wydawało mi się że to było bardziej aranżowane.

00:31:28: Ale na przykład jakieś sto kilometrów od Aszhabadu jest takie podziemne jezioro nazywa się to Kowata które słynie z takich gorących siarkowych źródeł.

00:31:38: tam się może też przekąpać.

00:31:39: oczywiście jakieś lecznicze właściwości mają te źródła i ta część naziemna tego jezora Słynie też z tego, że często Turkmeni się tam zjeżdżają na przykład by świętować różne oroczystości i podczas jednego z wyjazdów do Turkmenistanu z naszą grupą akurat byliśmy tam w taki dzień zostaliśmy chyba ze dwa czy trzy różne wesela.

00:32:05: Więc mieliśmy okazję chwilę sobie porozmawiać z na pewno przypadkowymi ludźmi a nie jakimiś tam podstawionymi.

00:32:14: Powiem więcej, nawet lokaliści zaprosili nas na wódkę.

00:32:18: Więc wypiliśmy trochę shotów z Turkmenami właśnie świętując młodą parę i jeden z tych osób, które nas zaprosiły na wódkę chciała nam zaprosić po prostu w drodze powrotnej do Ash-Habadu.

00:32:37: powiedział że on mieszka wraz z rodziną przy drodze, przy tej głównej drodzy, która łączy właśnie to jedziorokowata z ash-habadem i powiedział że możemy zajechać, że nie ma problemu, że on tam na długości jakąś kolację zjemy itd.

00:32:51: Nawet wziąłem kontakt numer telefon do tego chłopaka i poprosiłem post naszego przewodnika lokalnego czy możemy z kierowcą zajechać choćby na pół godziny, choć by na herbatę bo zostaliśmy zaproszeni więc fajnie byłoby się tam pojawić zobaczyć jak tacy drukmeni żyją w swoich domach.

00:33:10: no i dostałem informację że niestety nasza trasa przejazdu jest uzgodniona z Ministerstwem Turystyki.

00:33:18: wszystkie przystanki są z góry zaplanowane I nie ma możliwości, żebyśmy po drodze zajechali do przypadkowej rodzinie, którą poznaliśmy wcześniej.

00:33:27: Czyli abonent czasowo wyłączony niedostępny?

00:33:31: Abonnent czasowo niedostępny cały czas.

00:33:33: mam numer dla tego chłopaka, który nas zaprosił więc mam nadzieję że kiedyś będzie szansa żeby go odwiedzić a w drugą stronę w przypadku podróży na północ z nasz Chabadu po drodze do wrót piekiel, o których sobie też pewnie za chwilę powiemy.

00:33:51: Także stanaliśmy w takiej jakiejś lokalnej wiosce gdzie ludzie żyli skromnie ale i mieliśmy po prostu tam zapanowany lunch.

00:34:00: ale też wydaje mi się że to było w pewien sposób zaranżowane czyli wszyscy się uśmiechali Byli zadowoleni z życia, nie dawali oznak, że jest im ciężko.

00:34:10: Pomimo tego, że to były bardzo skromne warunki życia i rzeczywiście to był postój, który był wcześniej zaplanowany w pisany program.

00:34:19: Widziliśmy, że będziemy tam.

00:34:21: więc no niestety nie jest tak, że można wszędzie swobodnie wjechać w Turkmenistanie.

00:34:27: Ale rozumiem, że tak rygorystycznie jak choćby w Korei Północnej nie ma, że musicie klękać przed pomnikami i kłaniać się przed obrazami dyktatora.

00:34:40: Słyszałem czytałem oglądałem różne dokumenty o Korei północnej.

00:34:44: Nie Tak rygurystyczne nie jest to.

00:34:47: jak powiedziałam tego wojska się nie widzi na ulicach.

00:34:53: Raczej nie próbowałbym jakiś oczywiście zabiegów w stylu, nie wiem zrywania jakiegoś plakatu spodobizną prezydenta bo z doświadczeń właśnie Korei Północnej wiemy jak to się może skończyć.

00:35:05: Jeden z Amerykanów dość tragicznie jakby skończył w tej sytuacji.

00:35:11: Ważne jest też to oczywiście aby nie fotografować przynajmniej bez zgody lokalnego przewodnika jakichkolwiek obiektów usztuczności publicznej.

00:35:20: Zdaje się, że właśnie jak przyjeżdżaliśmy koło połacu prezydenckiego to powiedziałby kategorycznie tego połaca prezydenskiego.

00:35:27: Nie fotografować?

00:35:28: Natomiast te wszystkie jakby...

00:35:29: Inne miejsca możemy?

00:35:30: Wszystkie inne miejsca które widziliśmy, te absurdy o których wspominaliśmy, te pomniki komicznej

00:35:36: itd.,

00:35:37: nie ma z tym najmniejszego problemu.

00:35:38: można sobie fotografować.

00:35:41: Izolacja danego miejsca nie musi wcale iść w parze z tym, że jest tam niebezpiecznie!

00:35:48: Jak wygląda na tym tle Turkmenistan?

00:35:51: Powiem tak.

00:35:53: Wydaje mi się, że też z uwagi na system polityczny, który panuje w Turkmenistanie to tego typu kraje mają to do siebie, że jest tam jeśli mogę takiego określenia użyć turbo bezpiecznie.

00:36:05: To jest paradoks.

00:36:07: Te najbardziej izolowane kraje są jednymi z najbezpieczniejszych na świecie.

00:36:11: Jakby nie myślę, że po prostu nie ma szans żeby cokolwiek ci się stało w Turkmenistanie może poza jakimiś nie wiem sytuacją drogowo to jakimś zdarzeniem i tak dalej.

00:36:22: ale jeśli chodzi o samobezpieczeństwo o jakieś nie wiem problemy z kieszonkowcami czy właśnie nad tym bazarze w Wasz Habadzie to nie występuje zupełnie.

00:36:33: ja mam nadzieję ,że nikt Grupy, którą prowadziłem dwa lata temu się o tym nie dowie.

00:36:40: Ale miałem nawet okazję po tym jak skończyliśmy kolację w hotelu umówić się jeszcze prywatnie z lokalnym przewodnikiem na mieście i udać się z nim do takiego nazwijmy to pubu klubu.

00:36:55: Więc też ani przez moment, ani przez sekundę czy to jadąc taksówką, czy będąc tam na miejscu, czy po tym jak wracaliśmy i też kawałek potem miałem do przejścia samemu.

00:37:07: Ani przez moment nie czułem się w jakikolwiek sposób zagrożony, czy to za dnia, czy pozmroku.

00:37:13: więc pod tym kątem jest naprawdę super bezpiecznie jakby nie ma... Turści udając się do Turkmenistanu nie powinni obawiać się.

00:37:22: W żaden sposób tej nazwijmy pospoitej przestępczości.

00:37:27: A baza noclegowa jest wam z góry narzucana przez tego lokalnego tour operatora, z którym ty się kontaktujesz.

00:37:34: czy możecie sobie wybrać jakieś hotele?

00:37:37: To jest bardzo ciekawe pytanie.

00:37:39: właśnie pojawiło mi się też przed chwilą w głowie żeby o tym wspomnieć.

00:37:44: to wygląda w ten sposób że aż habadzie są hotelę które są dla lokalsów i są hotele, które są zarezerwowane dla turystów.

00:37:56: I tych hotej dla tarystów jest naprawdę niewiele, jest kilka do wyboru.

00:38:01: więc jak byłem tam kilka razy to spałem dosłownie w dwóch różnych hotelach w centrum Ash-Habad'u.

00:38:10: To oczywiście pewnie pod kątem tego żeby tych turyistów bardziej kontrolować Te hoteje pomoże tego że dla torystów także mają te wszystkie ograniczenia internetu itd.

00:38:20: ale Raz miałem ogromne szczęście, dlatego że w jednym z hoteli, w którym przebywaliśmy w Ashhabadzie zakwaterowani byli także dyplomaci rosyjscy.

00:38:34: Dlatego już na terytorium Turkmenistanu niecałe dwa lata temu doszło do spotkania pomiędzy Putinem a prezydentem Iranu I wówczas na czas pobytu dyplomatów, w tym hotelu w którym byliśmy wyłączono wszystkie ograniczenia dotyczące dostępu do internetu.

00:38:56: Więc mieliśmy szczęście.

00:38:58: Natomiast jeśli chodzi o takich turystów którzy przyjeżdżają na własną rękę właśnie tej wizji tranzytowej i np.

00:39:08: chcieliby sobie zarezerwować hotel czy jakichś nocleg wcześniej to przygotowując się naszego dzisiejszego spotkania, to jest prawdziwym z ciekawości jak wygląda sytuacja na portalach typu Booking.com, Airbnb.

00:39:21: No i na bookingu jest jakiś jeden dziwny hotelik.

00:39:24: Tylko co z tego że zrobimy rezerwację przez bookinga?

00:39:26: Jak potem nie będziemy mogli w to rezerwać nawet wejść będąc na miejscu więc po prostu trzeba by sobie zapisać wszystko przed przyjazdem adres na mapie zaznaczyć zrobić sklinczoty itd.

00:39:36: Na AirBnb był chyba jeden czy dwa obiakcy dostępne.

00:39:40: Rzeczywiście było kilku hostów, czyli takich gospodarzy lokalnych na takim portalu Couchsurfing.

00:39:46: Gdzie po prostu lokalsi przyjmują cię pod swoim dachem.

00:39:51: i też jestem ciekaw jak to funkcjonuje.

00:39:53: no bo jakby te kontakty pomiędzy lokalstami a turstami są raczej ograniczone.

00:39:58: tak już zdążyliśmy sobie powiedzieć więc podejrzewam że to osoby które przyjmuję turystów na Couchserfingu To raczej nie są zwykli obywatele Turkmenistanu, a ci ciutkę lepiej postawieni społecznie i apropo tego tematu też bycia ustawionym społeczně to bardzo łatwo jest stracić swoją pozycję w Turkmenistanie.

00:40:24: To znaczy ja miałem taką sytuację że jechaliśmy z Azshabadów właśnie do wrót piekieł na północ na pustyni Karakum z kierowcami w takich autach terenowych i nasz przewodnik powiedziałom historię, że jeden z naszych kierowców jeszcze kilka lat temu wiódł bestroskie życie syna bogatego polityka, który po prostu sobie dużo imprezował.

00:40:51: Właściwie nic specjalnego nie musiał robić i dobrze się bawił.

00:40:56: Problem polega na tym.

00:40:57: już ten polityk czyli go ojciec popadł w niełaskę, z jakichś tam powodów przez co stracił swoją pozycję wylądował w więzieniu.

00:41:05: no i wszelkie bogactwo które miała ta rodzina to je straciła.

00:41:08: więc ten chłopak z tego właśnie banowego dziecka musiał zacząć pracować jak zwykły śmiertelnik i zaczął pracę jako kierowca wrzący turystów po trukmenistanie.

00:41:20: A jak Wy jako turyści byliście odbierani przez miejscowych uśmiechnięci.

00:41:29: Jak już mieliśmy okazję się z tymi miejscowymi naprawdę zobaczyć, tak najbardziej były to bardzo takie pozytywne i serdeczne kontakty.

00:41:38: Nawet wiadomo są pewne miejsca w których to nie mogą być zaaranżowane czyli np.

00:41:42: nie wiem to wspomniane wcześniej centrum handlowe jakiejś zakupy.

00:41:47: Raczej turyści wzbudzają ciekawość, ale nie jest taka ciekawos jak na przykład w południowym Pakistanie czy w Indiach, że po prostu lokali się zbiegają przy białym człowieku żeby zobaczyć i porozmawiać.

00:42:01: i zrobić sobie zdjęcia tutaj nie mogą bo potem ich nigdzie w mediach społecznościowych ani na Facebooku, ani na Instagramie nie udostępnią.

00:42:09: Nie

00:42:09: udostepnią, nie opublikują.

00:42:10: Myślę, że znajduje się podzielało się nimi z swoimi bliskimi.

00:42:14: i tak właśnie podczas tej imprezy, w której brajliśmy udział przy tym podziemnym jeziorze Tam też lokaliści robili sobie z nami z chęcią zdjęcia.

00:42:22: Nie było absolutnie żadnego problemu żebyśmy na przykład właśnie dokumentowali ten event, to wesela, którą miało tam miejsce.

00:42:29: wręcz właśnie zostaliśmy zaproszeni także tych doświadczeń które miałem.

00:42:35: to są naprawdę bardzo gościnni i serdeczni ludzie.

00:42:40: czy nawet nie wiem sprzedawcy na bazarze gdzie po prostu tak większość większość kupujących stanowili lokalsi, więc nie było tak że nie wiem, że sprzedawcy byli podstawieni po to żeby robić dobre wracanie.

00:42:51: To rzeczywiście byli normalnie codzienni Turkmenii, jakiś Pan nam tam polał piwko, tak po prostu totalnie za fri z uśmiechem na ustach, więc naprawdę nie czuję się tego na co dzień poruszając się aż habadzie że jest to taka dyktatura jak w Korei Północnej.

00:43:14: Pomimo tego, że oczywiście wiemy żadne swobody owatelskie tam nie istnieją a lokale się mają bardzo trudne życie.

00:43:20: Czyli swobodnie możemy tam kupić alkohol.

00:43:22: bo Turkmanistan to jeśli chodzi o wyznanie ponad dziewięćdziesiąt procent Islam?

00:43:28: Dziewięciu procent islam sunnicki.

00:43:29: oficjalnie tam chyba dziewiąć procent sprawosławie i potem cała reszta.

00:43:35: Nie ma najmniejszych problemów, jakby pomimo tego że to są no wyznawcy islamu.

00:43:41: To nie ma najmniejszych problemu w alkohol.

00:43:44: jest wszechobecny w wielu miejscach na bazarach i sklepach.

00:43:49: bez problemu można kupić nie wiem wódkę koniak piwo.

00:43:52: także nie ma z tym zupełnie żadnego problemu.

00:43:56: wieczorem jakiejś dyskoteki night kluby

00:44:00: Są, natomiast to już trzeba wiedzieć gdzie pójść.

00:44:03: Czyli nie jest tak, że na przykład jak nas stąd się spotykasz z jakaś ulica albo jakiś centrum, gdzie mamy klub na klubie, pub obok pubu.

00:44:13: raczej jest tak żeby rzeczywiście większość ich miejsc się po dwudziestu i trzeciej godzinie zamyka.

00:44:19: więc po prostu trzeba znać kogoś kto zna miejsce gdzie można pójść taki trochę underground jeśli tak to można nazwać.

00:44:28: Kto ma wiedzieć ten wiek?

00:44:31: Kto może wejść, ten wejdzie.

00:44:33: na pewno nie każdy lokal sobie może pozwolić na to żeby po takich miejscach chodzić.

00:44:39: mówię ja raz miałem okazję w takim miejscu być.

00:44:42: no

00:44:43: ale my dzisiaj tutaj w Turkmenistanie takich miejsc odwiedzać nie będziemy jakie warto rzeczywiście odwiedzić w tym państwie.

00:44:53: No poza tą stolicą, o której wspomnieliśmy na którą warto tak sobie te dwa dni na pewno przeznaczyć.

00:45:00: U systematyzuje może jeszcze co wasz Chabadzie warto zobaczyć?

00:45:05: Na pewno trzeba się trochę pospacerować tymi ulicami szerokimi arteriami miasta.

00:45:12: Na pewno trzeba zobaczyć te wszystkie ciekawe pomniki, jakieś parki, neutralności, park niepodległości.

00:45:25: No na pewno warto się przejść na lokalny bazarek żeby poznać właśnie trochę tych lokalnych smakołyków, żeby sobie tam popróbować.

00:45:37: Warto wybrać się do takiego Miasta, które znajduje się tuż obok Ash-Habadu czyli do Arkadag.

00:45:46: to jest takie nowoczesne miasto zbudowane ku czci drugiego prezydenta Turkmenistanu, który jest super rozwinięte gdzie mają jeździć same samochody elektryczne.

00:45:55: Gdzie są wszystkie najnowocześniejsze technologie wykorzystane.

00:46:00: Mamy także taki kompleks mausoleum pod samym ash-habadem, w którym właśnie znajduje się grup Turkmenbashy i jego rodziców.

00:46:13: Obok jest taki największy meczet w całym Turkmenistanie.

00:46:18: co ciekawe jest to największe mecze z Turkmenistanie ale nigdy nie widziałem tam nikogo kto by się na miejscu modlił, więc coś trochę pokazuje jakby jak rzeczywiście wygląda ta bogobojność samych Turkmenów.

00:46:34: Pod samym Ash-Habadem mamy też rujny starożytnego miasta Nisa.

00:46:40: no i kawałek dalej już właśnie mamy to słynne podziemne jezioro Kowata.

00:46:46: to już jest tak sto kilometrów od ash-habadu ale takim Krem de la creme, jeśli tak mogę powiedzieć Turkmenistanu.

00:46:57: są wrota piekią.

00:47:01: Turkmanistan jest bardzo dużym krajem ale osiemdziesiąt procent jego powierzchni zajmuje postynia Karakum.

00:47:06: No i po środku tej pustyni właściwie w sercu kraju znajduje się krater Krater który płonie od nieprzerywania, od第一 roku.

00:47:24: Właśnie w tym kraterze radzieccy naukowcy dokopali się do złuż gazu i po to żeby dokopać się do zdłuż głębiej to pomoć podpalili te wierzchnie złoża.

00:47:36: Zmyślą o tym że pewnie wypalał się szybko i potem będą mogli rozpocząć proces skupania głębiej.

00:47:43: No i okazało się, że nic bardziej mylnego i że to złoża poną nieprzerwanie już ponad pięćdziesiąt kilka lat.

00:47:53: Tylko że w głowach Turkmenu, w główach prezydentów Turkmenistanu już od jakiegoś czasu pojawiła się ta idea żeby wygasić ten krater.

00:48:04: Krater który ma Siedemdziesiąt metrów średnicy, trzydzieści metr w głębokości robi naprawdę imponujące wrażenie bo te płomienie tam buchają.

00:48:13: jedna z głównych atrakcji turystycznych.

00:48:15: Tam obok są to kompleksy jurt gdzie można się po prostu przyjechać, zjeść i przespać po to żeby też popodziwiać ten kreator po zmroku bo wówczas robi największe wrażenie darwaza tak to się nazywa wrota piekiel.

00:48:28: właśnie od tego już ten ogień z każdej strony bucha.

00:48:32: Ale w związku z tymi pomysłami na to, żeby ten krater ugasić a już sposobów tego jak tu wygaszać.

00:48:40: To było najmniej kilka.

00:48:42: jednym z nich był taki że może by zbudować wielką czapę taką żeby przykryć cały ten krator.

00:48:48: no i wiadomo jeżeli odecniemy dopływ do pływ powietrza to powinno się to wygaść.

00:48:53: No ale ten pomysł nie zostało wcielony w życie.

00:48:56: I jak byłem tam jak bym tam zeszłym roku to podczas naszego pobytu z turystami, tuż obok spółka Turkmen Gas prowadzi odwierty.

00:49:13: No i nie bardzo wiedziałam o co z tymi odwiertami chodzi, ale tak się szczęśliwie złożyło.

00:49:18: życi pracownicy wieczorem także sobie z tych otwiertów przezpacerowali nad sam krater, także mieliśmy okazję porozmawiać na żywo... I oni się przyznają do tego że Celem ich odwiertów jest to, żeby dokopać się do tego samego złoża gazu które zasila krater i po prostu bezpośrednio stamtąd jeszcze przed dojściem do kratera pobierać ten gaz ziemny tak żeby z czasem ten krater wygasić.

00:49:51: I jak już tam jeżdżę od kilku lat to rzeczywiście dostrzegam sporo różnice jeśli chodzi o moc i ilość tych płomieni, które płonął w Darwazie między tym pierwszym razem kiedy tam byłem a tym ostatni.

00:50:05: Więc myślę że naprawdę warto się spieszyć z tym żeby się tam wybrać bo myślę już wkrótce nie wiem za rok dwa trzy zobaczymy jedna z największych atrakcji torsutnych Turkmenistanu.

00:50:19: pójdzie zapomnienie

00:50:21: Widoczne.

00:50:22: są tam jakiekolwiek zachodnie ślady?

00:50:27: Zachodnieś...

00:50:28: Mamy na przykład jakiegoś McDonald'a KFC.

00:50:31: Nie, nie ma żadnych chyba zachodnich śladów a przynajmniej nie przypominam sobie żeby jakakolwiek z zagranicznych korporacji była dostępna w Turkmenistanie choć niezdziwie się że może być gdzieś w rezydencji prezydenta prywatny Magdona albo prywatkne KFC bo na przykład ma takie preferencje żywieniowe i sobie załatwił że tak właśnie jest.

00:51:01: Teraz mi się przypomniała jeszcze jedna ciekawostka, a propos tej księgi bo rozmawiamy tu w zagranicznych korporacjach.

00:51:08: teraz powiedziałaś to są obecne.

00:51:11: Jest także każda zagraniczna firma która chciała nawiązać relacje partnerskie, relacje biznesowe z Turkmenistanem dotyczące właśnie między nimi wydobycia gazu ziemnego czy przesyłu tego gazu, czy jakichś innych inwestycji.

00:51:31: To zapanowania.

00:51:32: Turkmenbashi miała obowiązek aby przetłumaczyć ruch namę czyli tą księgę ducha na język kraju z którego pochodzi.

00:51:42: więc ciekawostka jest taka że ta ksiąga którą mam w plecaku, którą sobie zaraz zrobimy zdjęcie jest także wydana w języku polski, znaczy że jest wydana.

00:51:51: Została przetłumaczona na język polski.

00:51:54: Wydaje mi się, że ona nawet nie ma oficjalnie tego numeru ISSN.

00:51:58: czyli to nie jest tak, że po prostu możemy sobie znaleźć ruch namy w Bibliotece Narodowej dla tego, że firmy które zlecały jakby przetłumaczenie tej księgi niespecjalnie ta firma nie specjalnie chciała się chwalić tym żeby uzyskać dostęp do kraju autorytarnego właśnie wyłożyła pieniądze na tłumaczenie tej właśnie książki.

00:52:28: Bo tę maczą napisaną po angielsku

00:52:30: Tak, ja mam wersję angielskiej.

00:52:31: Tak już wspomnieliśmy o kupionej na bazarze w Aszhabadzie właśnie z fragmentami gdzie są odręczne fragmenty pisma samego pierwszego prezydenta Turkmanistana.

00:52:43: Śladów zachodu.

00:52:44: mówisz że nie doświadczymy ale my możemy śladów Turkmanistanu doświadczyć też niejako w Europie Bo Turkmenistan jest w czołówce, tym razem tej chlubnej klasyfikacji pod względem wielkości produkcji bawełny i słynne są na całym świecie te kolorowe wykonane z owczej wełny turkmeńskie dywany.

00:53:08: A to prawda ta jakby tradycja Upraw Bawełny w Turkmenistanie to jakby sięga czasów Związku Rojewskiego, gdzie właśnie między innymi Turkmenistan i Uzbekistan to były te kraje, które miały się skupić na produkcji bawełne.

00:53:25: Rzeczywiście jedną z jednym z najpopularniejszych suwenirów, które można sobie sprawić i przywieźć ze Turkmenstanu są właśnie te dywany.

00:53:36: tą sztukę odkania tych dywanów, także można podziwiać między innymi w Muzeum Narodowym w Ashhabadzie.

00:53:42: A same dywany warto sobie zakupić właśnie targując się negocjujące na rynku na bazarze w Ashhabadzie.

00:53:49: Ale już z drugiej strony kto będzie z Turkmenistanu wracał z dywanem?

00:53:54: No powiem Ci że może z całym dywaniem byłoby ciężko ale jak chcesz sobie

00:53:58: kupić

00:53:58: jakiś dywanik do przedpokoju to jak najbardziej jest to możliwe.

00:54:01: Mi się coś zdarzyło przywieźć dywan akurat z Uzbekistanu ale jest to

00:54:07: Tak sobie myślę.

00:54:08: jeszcze a propos tej izolacji tego kraju, która przewija się już niemal od początku.

00:54:15: Czy w Turkmanistanie była zorganizowana jakakolwiek międzynarodowa impreza czy to rangi sportowej?

00:54:22: Czy kulturalnej?

00:54:24: Była taka imprezę w dwa tysiące siedemnastym roku.

00:54:29: To były azjatyckie igrzyska, sportów i sztuk walki.

00:54:36: Taką nazwę to nosiło.

00:54:40: Gospodarzem właśnie tych igrzyszk był Turkmenistan.

00:54:43: na przygotowanie całej wioski olimpijskiej z całym kompleksem sportowym różnymi stadionami poszły dziesiątki miliardów dolarów.

00:54:56: dość powiedzieć że sama przebudowa lotniska maistr sztykiem arachitektonicznym, dlatego że przypomina ten budynek takiego lecącego sokoła na samą przebudowę lotniska wdanu dwa i pół miliarda dolarów.

00:55:12: Czyli olbrzymie koszty zostały poniesione po to żeby te igrzyska przeprowadzić

00:55:21: I

00:55:23: co ciekawe Turkmenistan zajął w nich pierwsze miejsce w klasyfikacji medalowej.

00:55:30: Wyprzedzają z np.

00:55:31: takie potęgie jak Chiny i to tak konkretnie wyprzedzając, więc wydaje się że to była także jakby impreza która była ustawiona po to żeby pokazać jak wspaniałym jak cudownym krajem jest Turkmenistan.

00:55:46: No to podobnie

00:55:47: jak Korapu nocna w Piłce Nożnej kiedy startowała i zdobyła Mistrzostwo Świata pokunując finale Brazylii jeden do zera?

00:55:56: Tak to mniej więcej wyglądało, więc to było jakby jedynne jedyna impreza, w której słyszałem.

00:56:02: Co ciekawe jeden z hoteli, w których kwateruje się od turystów Waszhabadzie znajduje się tuż obok tego kompleksu obiektów sportowych wybudowanego właśnie na te igrzyska azjatyckiej dwa tysiące siedemnastym roku.

00:56:20: jakby ja tam nigdy nie widziałem ludzi którzy jechał na kis trening i trenowali itd.

00:56:24: więc wydaje się to teraz głównie głównie jest opustoszałe, tam nawet specjalną kolejkę łączącą kompleks tych budynków sportowych z wioską olimpijską.

00:56:37: Stadion jest zwieńczony taką głową konia która jest pięknie podświetlona po zachodzie słońca.

00:56:42: generalnie w ogóle aż havat pięknie wygląda po zachody słojca bo wszystko jest podświtlone, ładne różne... kolorowe barwy.

00:56:50: Czyli prądu nie wyłączają jak w Korei Północnej?

00:56:53: Nie, prądów, prądu nie wyłączają, gazu nie wylączają co pada.

00:56:57: gaz już jest płatny ale są takie groszowe sprawy.

00:57:03: Ale i sportowcy i turyści mogą przecież korzystać się z życia w Turkmenistanie do Woli bo jestem.

00:57:10: oficjalnie delegalizacja AIDS!

00:57:15: To jest smutny temat, ale rzeczywiście... Śmiech przez łzy!

00:57:19: Śmiechy przez łZY.

00:57:20: Rzeczywiście jest tak, że po dziewięćdziesiątym pierwszym roku chyba oficjalnie odnotowano jedzenie dwa przypadki AIDS w całym Turkmenistanie.

00:57:28: Jest taka organizacja lekarza bez granic, oni tam byli obecnie do twojej tysiące dziewiątego roku, ale zabrali się stamtąd właśnie z uwagi na to, że rząd turkmeński utrudnią im pracę i dostęp do oficjalnych danych więc nic.

00:57:44: nie jest takie prawo, które zakazuję w ogóle lekarzom turkmeńskim na wpisywanie jako przyczyny zgonu właśnie AIDS.

00:57:53: Więc stąd mówi się właśnie że, że AIDS zostało zdelegalizowane w Kyrgystannie i nie występuje.

00:57:59: natomiast prawda jest taka, że generalnie w Azji centralnej, nie tylko w Turkmenii Stanie Ujmą dla mężczyzny jest stosowanie zabezpieczenia.

00:58:12: więc myślę, że ten ten ten że ejs jest po prostu bardzo powszechnym problemem w całym kraju z którym się nic nie robi.

00:58:22: Po to żeby nie psuć tej pięknej wizji cudownego Turkmenistanu.

00:58:27: Zjemy coś dobrego w Turkmanistanie?

00:58:30: Kuchnia Turkmenistanu jest taką typowo środkowo-azjatycką kuchnią, więc jest to dość mięsna dieta gdzie takim jakby głównym daniem, które można i warto spróbować jest plof pilaw w zależności od tego jak się to nazywa czyli ten ryż z mięsem najczęściej z baraniną i warzywami.

00:58:54: A coś do picia?

00:58:56: Oprócz piwa?

00:58:58: Powiem Ci, że nie przypominam sobie, żebym miał jakiś taki narodowy trunek, którym bym był cząstowany.

00:59:06: Oczywiście poza tymi trunkami wysokoprocentowymi o których już zdążyliśmy sobie powiedzieć mają dobre koniaki.

00:59:12: to też warto pamiętać.

00:59:15: jak jeśli chodzi o suweniry takie płynne to koniak jest ciekawym rozwiązaniem

00:59:20: ale możemy spokojnie też stołować się w jakichś street foodach restauracjach.

00:59:27: Problem ze street foodami jest taki, że jakby jeżdżąc po kraju nie w każde miejsce możemy zajechać.

00:59:34: więc owszem byliśmy gdzieś tam na street foodie ale to był street foods polecony przez lokalnego przewodnika.

00:59:41: i jak taka rada uniwersalna którą zawsze daje ludziom wyjeżdżającym w takie ciekawe nazwijmy to regiony świata jest taka żeby stopniowo sobie dozować, żeby nie rzucić się na jedzenie pierwszego dnia i od razu nie probować wszystkiego tylko żeby przyzwyczajać swój żołądek do innej flory bakterijnej tak żeby uniknąć ryzyka tego że doświadczymy jakiś problemów które mogą nam trochę skomplikować podróż.

01:00:06: Na co jeszcze warto uważać będąc w Turkmenistanie?

01:00:10: Na pewno tak jak już powiedziałem, nawet degustując na alkohol lepiej nie próbować, nie wiem właśnie zrywać jakiegoś plakatu czy zabierać ze hotelowego pokoju zdjęcia prezydenta.

01:00:25: Tak naprawdę nie słyszałem żadnej sytuacji, żeby to się skończyło dla turysty źle w Turkmenistanie.

01:00:30: Tak jak słyszliśmy wiele historii z Korei Północnej.

01:00:33: no ale lepiej na tego typu kwestię uważać Nie robić zdjęć w miejscach które są do tego nieprzeznaczone.

01:00:40: tak samo kilkukrotnie zdarzyło mi się tylko przylecieć do Turkmenistanu a także przekraczać granice lądową z Uzbekistanem i to dwóch różnych miejscach.

01:00:53: Także warto zwrócić uwagę, że po prostu nie robi żadnych zdjęć celnikom.

01:00:58: Tu ciekawostka propo przekraczenia granicy.

01:01:00: przypomniało mi się, że Turkmenistan... Nie ja nie ma teraz ale jeszcze w zeszłym roku miał obowiąztwowe testy PCR na COVID na granicy.

01:01:12: Co ciekawe te testy kosztowały chyba trzydzieści czy pięćdziesiąt dolarów za sztukę i jeszcze nie słyszałem o tym, żeby kiedykolwiek jakiemukolwiek turyście.

01:01:20: ten covid tam wyszedł.

01:01:22: Więc wydaje się że pomimo tego, że pandemia się tam skończyła.

01:01:25: Nie zdążyli zdelegalizować jakieś?

01:01:27: Nie

01:01:27: zdążili zdelegalizować, nie zdążili zmienić prawa po a tym zobaczyli, że w sumie dobry dopływ kasy z tego tytułu.

01:01:33: więc zostawmy to prawo i niech turyści płacą.

01:01:35: Więc cały czas jest tak, że przyczerzyłem granicy to lądowej.

01:01:39: czy na lotnisku Wasz Chabach jest pobierany ten wymaz do testu na Kowic.

01:01:44: Co budzi też obawy właśnie turystów uczestniczących w tej zorganizowanej grupie, bo mam pytanie Michał, Michała co to będzie?

01:01:51: jak mi wyjdzie, że mam COVID-a i mnie zamkną dziś w hospitalu?

01:01:53: Wasz Chabadzie czy ty mi pomożesz?

01:01:55: Czy będę mógł kontynuować podróż?

01:01:58: Mówię no taka sytuacja jeszcze nie miała miejsca i myślę, że nigdy nie będzie miał miejsca.

01:02:01: więc oto też bym się nie martwił.

01:02:04: Masz wrażenie, że oni stopniowo zaczął się otwierać na turyistów.

01:02:11: Generalnie jeszcze parę lat temu, chyba jedyną opcją wjazdu Turkmenistanu była właśnie ta wizja tranzytowa.

01:02:20: Czyli nie było takiej formuły w ogóle wyjazdów turystycznych.

01:02:24: to się pojawiło stosunkowo niedawno kilka lat temu.

01:02:27: taka możliwość otwierają się w pewien sposób na świat ale pamiętajmy o tym że cały czas jest to mocno kontrolowane.

01:02:37: Więc myślę, że po prostu bardziej dostrzegli w tym jakieś szanse na biznes.

01:02:42: Po to żeby tych turystów przywozić.

01:02:46: i tak każdy tam się pojawia z ust swojego tour lidera czy pilota.

01:02:52: po prostu słyszy tę prawdziwą historyk dotyczącą Turkmenistanu nawet jeżeli lokalny przewodnik ją mocno koloryzuje.

01:03:01: a pamiętajmy No ci lokalni przewodnicy mają całkiem dobrą jak na lokalne uwarunkowania pracy, więc też nie chcą jej stracić.

01:03:12: Więc też bardzo dbają o to jakie słów dobierają, o czym opowiadają zwłaszcza że zdają sobie sprawę, że może nawet kierowca który jest z grupą jednak rozumiejąc angielski i wie o czym mówimy.

01:03:24: Więc tej prawdziwej historii tego jak się żyje w tym momencie stanie nie jest łatwo ją uzyskać

01:03:32: Ale miałeś takie wrażenie podczas swojego pobytu razem z grupą, że cały czas czuć ten wzrok oddech lokalnego przewodnika na tobie.

01:03:46: Cokolwiek powiesz, zrobisz?

01:03:48: Ja miałem kilku lokalnych przewodników więc rzeczywiście zdarzali się tacy którzy byli tacy... bardzo, bardzo stricty.

01:03:57: Tacy bardzo kontrolujący sprawdzający gdzie pójdziemy co zobaczymy i tak dalej.

01:04:01: ale zdarzało mi się też mieć takiego który który właśnie mocno odpuszczał albo na przykład sam zaproponował wieczorne wyjście na miasto.

01:04:09: więc to są też ludzie i są tacy którzy boją się bardziej.

01:04:12: są tasy którzy boią się mniej.

01:04:15: nie było jakiejkolwiek opcji żeby coś go tam podpytać dowiedzieć jakiś smaczków.

01:04:22: No te smaczki właśnie odliczyły na przykład życia nocnego, tak?

01:04:26: Jak się szuka jakiś klubów w sensu stricte na mapie, na Google Maps i Wasza badzie to raczej się ich nie znajdzie.

01:04:33: A jak się okazuje jednak takie kluby, takie miejsca istnieją tylko właśnie trzeba... Trzeba znać kogoś, kto wie jak tam się dostać.

01:04:43: Tak samo kwestie oczyczące internetu.

01:04:45: to też ten człowiek okazał się po prostu wybawcą bo nagle mogłem swobody nie korzystać z Internetu poruszając się po Turkmenistanie co było no olbrzymim ułatwieniem też pod kątem mojej pracy jako taka osoba prowadząca.

01:05:02: Oczywiście to przewodnik skupia się na opowiadaniu lokalnej historii, ale często mam tak, że chcę coś dopowiedzieć.

01:05:06: Coś jeszcze rozszerzyć i czasem weryfikuję pewne informacje w internecie.

01:05:11: No i jak masz je zweryfikować tak na żywo na gorąco?

01:05:13: Jeżdżąc z ludźmi jeżeli masz cały internet zablokowany?

01:05:16: no jest to ciężkie więc pod tym kątem taka możliwość otwarcia Internetu jest fantastycznym rozwiązaniem.

01:05:24: I tu od razu drobna uwaga, że raczej nie jest tak, jak cała grupa przyjechała to cała grupa może być odblokowane internet bo to jest po prostu logistycznie niemożliwe do zorganizowania.

01:05:36: Czyli możemy sobie odpocząć?

01:05:39: Tak!

01:05:40: Ja w generalni uważam, że te wyprawy właśnie do Azji Centralnej czy to właśnie do Trukmenistanu gdzie jest blokada Internet'u czy do Kyrgystanu gdzie mamy góry i po prostu możemy się odciąć gdzieś tam zaszyci w górach wilcie od codziennych spraw To są fajne, to są fajny wyprawy, które pozwolają odpocząć i trzeba stoi właśnie tak że podczas tego typu wypraw czy w tych miejscach czy w innych krajach.

01:06:05: jak już nie ma tego zasięgu do internetu siedzimy wyczorem przy kolacji na glu.

01:06:09: okazuje się, że nie trzeba patrzeć je w telefon cały czas.

01:06:12: Że

01:06:12: można ze sobą porozmawiać?

01:06:13: Że można z tobą poroznawiać, że telefon służy tylko jej włączeń zrobienia zdjęć I nie trzeba spadać po wiadomień co pięć minut.

01:06:21: Piękne, ja się taka trochę łezka wokół kręci za tymi czasami kiedy ten internet nie był wszechobecny.

01:06:27: i taka właśnie jest Azja Centralna.

01:06:30: W jakim okresie najlepiej wybrać się do Turkmenistanu?

01:06:34: Myślę że wiosna i wczesna jesień czyli takie miesiące typu kwiecień do czerwca powiedzmy lato jest super gorące więc lepiej ten okres omijać i potem powiedzmy wrzesień październik w listopadzie już na pustyni może być chłodno.

01:06:53: Tu taka ciekawa powostka, a propos tego że chłodo.

01:06:57: Nie wiem czy wiesz ale Turkmanistan uzyskał niepodległość po rozpadzie Związku Radzieckiego od dwudziestego siedmego paźdiernika tysiąc dziewięćset dziewiesiątego i pierwszego roku.

01:07:08: Ale święto niepodległości od dwa tysiące osiemnastego roku jest obchodzone dwudziestego siódmego września.

01:07:19: Dlaczego?

01:07:21: Dlatego, że stwierdzi, że na koniec października ta pogoda już jest trochę gorsza więc lepsze i fajniejsze warunki do obchodów tego święta panu pod koniec wrześnie.

01:07:31: Więc cofnęli po prostu sobie święto niepodległości o miesiąc.

01:07:34: No absurdalna sytuacja.

01:07:36: tak jakbyśmy wpadli na pomysł, że w sumie XI stopa to kiepski pomysł na świętowanie.

01:07:41: Więc może nie wiem zróbmy XI sierpnia środek lata.

01:07:44: idealne warunka.

01:07:45: A na ile czasu mamy wypisać sobie urlop, żeby zobaczyć się najwięcej w Turkmenistanie.

01:07:53: Są

01:07:53: różne kombinacje.

01:07:54: można tym Turkmenistan zobaczyć samemu tak żeby przylecieć nasze samemu Także by zobaczyć Sam Turkmeni Stan i wówczas taki tydzień.

01:08:02: myślę że to jest wystarczające Tydzień osiem dni żeby zobacz najważniejsze atrakcje na miejscu To jest z przylotem do Ash-Habadu I w lotę potem z ash-habadu przez najczęściej Turcję do Polski.

01:08:17: Drugą opcją jest to, żeby połączyć to z krajami ościennymi.

01:08:21: W tym przypadku najczęściej jest to Uzbekistan.

01:08:23: także można sobie

01:08:25: zrobić

01:08:26: dwa w jednym i po prostu spędzić na przykład tydzień w Uzbekistanie, tydzieni w Turkmenistanie i zrobić taką dwutygodniowo fajną podróż.

01:08:34: więc i wówczas jest też ta dodatkowa atrakcja która no dla mnie robi zawsze duże wrażenie, czyli przekraczanie granicy lądowej.

01:08:42: To jest zawsze zupełnie inne doświadczenie niż te, niż to piękne wymuskanie na te igrzyska azetyckie lotnisko w Aschabadzie za dwa i pół miliarda dolarów.

01:08:54: Jak samolotem dostaniemy się do Turkmenistanu z Warszawy do Turcji?

01:09:02: I bezpośrednio potem już ze Stambo Udo.

01:09:05: To główną linią lotniczą, która realizuje te rejsy.

01:09:09: to jest właśnie Turkish Airlines.

01:09:12: Więc czy to z Warszawy?

01:09:14: Czy z Krakowa są rejszy do Istanbul i na jednym bilecie potem dalej lecimy sobie prosto do Ashkabadu?

01:09:21: Jest to najwygodniejsze rozwiązanie z racji tego że Turkmenistan ma dla Turcji i Turcja, dla Turkmenistan ruch bezwizowy do tych połączeń między Stambułem a Aschabadem jest bardzo dużo.

01:09:37: Ten lot generuje największe koszty?

01:09:39: Musiałem się chwilę zastanowić nad twoim pytaniem ale przypomniałem sobie teraz że mamy taką sytuację koło polityczną, że te loty bardzo poszły w górę.

01:09:46: generalnie więc to jest dość spory wydatek.

01:09:49: Myślę ,że w tym momencie trzeba jeździć około cztery pięciu tysięcy za loty z dwie strony.

01:09:54: No na miejscu też nie jest najtaniej pod kątem tego, że po prostu wszystko musi to być zorganizowane wcześniej.

01:10:02: Te koszty wizowe, koszte jakiś testów na covid.

01:10:07: Natomiast już same kwestie, nie wiem zakup pamiątek czy jakieś stółowania się w knajpie

01:10:11: itd.,

01:10:12: tu już nie są duże koszety.

01:10:14: więc myślę, że tak trzeba sobie zarezerwować przynajmniej te dziesięć może kilkanaście tysięcy złotych na całą operację.

01:10:23: z tytułem spędzam siedem osiem dni w Turkmeni stanie,

01:10:29: będziesz tam wracał regularnie.

01:10:32: mam taką nadzieję jakby.

01:10:33: no taki też jest cel.

01:10:35: ten kraj jest bardzo ciekawy jakby.

01:10:39: Cały czas liczę na to, że z każdym kolejnym pobytem i przyjazdem odkryje trochę więcej.

01:10:46: Jak już tym ostatnio byłem w tym klubie, może ten znajomy pokaże mi inne miejsce, zabierze mnie w nowe atrakty, oto dotychczas mi nieznane.

01:10:55: Cały cały czas takim sferą, którą mam do odkrycia jest np.

01:11:00: Wybrzeża Morza Kaspijskiego.

01:11:02: Tam też chciałbym się wybrać i myślę, że będzie ku temu jeszcze nie jedna okazja A już wkrótce wybieram się także z grupą do Turkmenistanu i będę tam regularnie wracał z grupami, więc zapraszam jeszcze raz serdecznie na tamam.pl do podróży.

01:11:17: no Turkmenistano innych krajów Azji Centralnej i Bliskiego Wschodu między innymi Kyrgyzstanu Kazachstanu Uzbekistanu Libanu Syrii a nawet Iraku.

01:11:26: będzie się działo.

01:11:27: każdy z pewnością znajdzie coś dla siebie.

01:11:31: Michał Szuba był gościem Piątego odcinka.

01:11:36: dziękuję ci bardzo.

01:11:37: Dziękuję bardzo,

01:11:38: a my zapraszamy oczywiście na YouTube i na Spotify.

01:11:43: tam wszystkie dotychczasowe odcinki podcastu.

01:11:46: jak nie zwiedzać świata?

01:11:47: możecie wysłuchać mimo że kraj jest izolowane i tajemniczy to Michał na stronie facebookowej jak nie z wiedziać świata?

01:11:54: jakieś zdjęcia nam udostępni

01:11:57: bez problemów.

01:11:58: To wszystko dziś do usłyszenia za tydzień.

01:12:01: Andrzej Griniak Pozdrawiam.