Benin odc.127

00:00:02: Takiej oferty nie znajdziecie w żadnym biurze podróży.

00:00:07: Zabieram Was w niebezpieczną wyprawę dookoła świata, odwiedzimy miejsce naznaczone historią konfliktami terroryzmem czy ludobójstwem.

00:00:18: Zapraszam na podcast Jak Nie Zwiedzać Świata?

00:00:22: Andrzej Griniak, bardzo mi miło że słyszymy się już w stąd dwudziestym siódnym odcinku.

00:00:26: tradycyjnie rozpocznę od przedstawienia patronów podcastu Machfit dostawca gotowych posiłków do domu który daje coś więcej niż tylko jedzenie.

00:00:34: Machfit rozpoczął współpracę z Jamiem Oliverem znanym brytyjskim kucharzam który doskonale rozumie czym jest apetyt na życie i wnosi do projektu autentyczną pasję do jedzenia.

00:00:44: podkreśla to co w nim najważniejsze smak jakość.

00:00:48: w menu Machfit znajdziecie teraz dania sygnowana jego nazwiskiem inspirowana jego podejściem do gotowania i przyjemności z jedzenia.

00:00:55: Dzięki gotowym, dobrze zbilansowanym daniom zyskujesz przestrzeń na rzeczy które naprawdę mają znaczenie spotkania z bliskimi chwilę dla siebie czy rozwijanie swoich pasji.

00:01:05: a jeśli chcecie sprawdzić jak to działa w praktyce zajrzyjcie na matchfit.pl.

00:01:09: A ja mam dla Was tradycyjnie kot Jak nie zwiedzać świata?

00:01:12: trzydzieści jeden który daje Wam trzydzieść jeden procent zniszki na wybrany menu.

00:01:16: Pamiętajcie żeby kot wpisywać bez polskich znaków.

00:01:20: Patronem jest też tradycyjnie Plezier Travel, butikowe biuro podróży premium dla osób poszukujących wyjazdów w dobrym stylu.

00:01:27: Zaprojektowanych z dbałością detale, zorientowanych na doświadczenia i pełnych nieoczywistych inspiracji.

00:01:33: Dla tych którzy widzieli już wiele a wciąż chcą odkrywać świat.

00:01:37: Szczegóły na plezertravel.pl.

00:01:39: podcast spiera także entrak europejski lider wśród dostawców części do maszyn budowlanych.

00:01:45: Wszystkie dotychczasowe odcinki możecie posłuchać na Spotify i YouTube.

00:01:48: Zachęcam do subskrybowania i lajkowania kąt podcastu na obu platformach, a także do obserwowania strony Jak Nie Zwiedzać Świata Na Facebooku.

00:01:57: Przed tygodnie byliśmy na czarnym lądzie I mówiliśmy o bodstwanie A dziś zostajemy w Afryce Tylko przenosimy się na zachód tego kontynentu Benin.

00:02:08: Kolejne serii nieoczywistych państw Przybliży nam tym razem Anna Semrał.

00:02:13: Bardzo im miło.

00:02:14: Dzień dobry, witam.

00:02:16: Cieszę się tym bardziej że specjalnie nagranie.

00:02:19: do Wrocławia przyjechałaś z drugiego końca Polski?

00:02:23: Może nie aż z drugjego.

00:02:24: słuchaj zborów tucholskich.

00:02:26: bardzo przyjemna podróż pociągiem.

00:02:28: dawno nie jeciłam w ogóle po Polsce pociągu i to było naprawdę fajne doświadczenie.

00:02:33: od piętnastu lat pracujesz jako pilot wycieczek i masz na swoim koncie ponad dziewięćdziesiąt odwiedzonych krajów.

00:02:39: Kiedyś spakowałaś plecak i ruszyłaś z mężem w dwuletnią podróż dookoła świata, mieszkałaś i pracowała św.

00:02:45: różnych miejscach jak Australia, Malediwy czy Stany Zjednoczone a dziś twoją bazą są właśnie wspomniane bory tucholskie gdzie prowadzisz hotel ze restauracją i własnym browarem ale wciąż ciągnie cię w te najbardziej nietypowe zakątki globu.

00:02:58: zabierasz ludzi na wyjazdy kulinarne i ekstremalne wyprawy przygodowe.

00:03:03: Ania, to będzie odpowiedź na gorąco i to by najmniej nie z racji temperatur które są w Beninie bardzo wysokie ale z faktu że z tego kraju wróciłaś zaledwie kilka miesięcy temu.

00:03:16: Dokładnie tak, słuchaj w styczniu pilotowałam ekipę.

00:03:21: Pilotowałam wyprawę do Beninu.

00:03:23: Był to wyjazd wyjątkowy.

00:03:25: Zresztą styczeń jest chyba najlepszym miesiącem żeby Benin odwiedzić dlatego że właśnie w stycniu co roku odbywa się największy festiwal Łudu w tym kraju dziesiątego stycznia co roku i wtedy faktycznie sporo ludzi do tego Beninu zjeżdża.

00:03:42: Jest to wydarzenie nieprawdopodobne, bardzo ciekawe bo nie wiem czy wiesz religia Łudu od dziewięćdziesiątego szóstego roku jest w ogóle w Benjaminie religiom narodową.

00:03:52: Oficjalną?

00:03:52: Oficjalną

00:03:53: tak!

00:03:53: Tak dokładnie.

00:03:55: Nigdy nie zdarzyło się żebym zaczął rozmowę o danym kraju od kontekstu religijnego ale okazja jest wyjątkowa bo Benin kolebka łudu, które mam wrażenie z jednej strony przeraża ale z drugiej fascynuje Europejczyków.

00:04:12: Wiesz co, to jest tak że tą łudu zostało bardzo skrzywione przez Hollywood i te produkcje hollywoodzkie typu czerownicy z Gatwick bo bodajże taki film dawno temu przedstawiły tę łudę faktycznie w takim bardzo zmyświetle.

00:04:28: Natomiast łudów jest religią.

00:04:32: oprócz tego, że tak naprawdę jedną z najstarszych takich zorganizowanych religii w Afryce Zachodniej jest religia która Wiesz, to jest tak naprawdę historia o duchach i jak sobie popatrzymy na różne kręgi kulturowe.

00:04:48: Chociażby Japonia, który ostatnio wróciłam tam również w religii szyntoistycznej wieży się w duchy Kamii i podobnie jest w religiju Łudu gdzie wieży sie w ducha Loha.

00:04:56: oczywiście Łudu jest o wiele łódł albo wodun, bo tak też się mówi.

00:05:01: Jest oczywiście o wiele głębszym tematem.

00:05:05: Natomiast niestety wypaczony przez Hollywood, przez nasze zachodnie postrzeganie...

00:05:11: No tak, no bo kiedy słyszymy łudu to od razu nam te laleczki

00:05:14: przebijane szkielkami i czarne laleczy.

00:05:18: I oczywiście

00:05:20: w Łudku jest i czarna magia, i biała magia.

00:05:23: i tak jak wiesz nawet w naszej religii z naszego kręgu kulturowego w chrześcijaństwie mamy i anioły dobre, i byty złe, i piekło.

00:05:31: Podobnie jest w łudu, jest to dobro, jest zło.

00:05:34: Natomiast no tyle leczki.

00:05:36: to jest taki symbol dla mnie wież wypaczenia tak naprawdę zupełnie rozumowania tej rozumienia tej religii.

00:05:45: Wyobraź sobie, że w Beninie takie laleczki noszą ze sobą ludzie.

00:05:50: Często mają je kobiety wytknięte za zapas i one symbolizują tych członków rodziny, którzy odeszli.

00:05:57: Bardzo często kobiety noszą takie leleczki wetknięta za pas i to są nienarodzone dzieci albo dzieci przedwcześnie zmarłe, często ciąże bliźniacze.

00:06:06: To są takie lalki właśnie, które kobiety ze sobom noszą, pielęgnują, dbają o nie co absolutnie nie przeszkadza Beninczykom wieczorem pójść nam przed o kościoła katolickiego.

00:06:19: Czyli to nie jest tak, że kogoś nie lubimy?

00:06:22: Szyjemy sobie laleczkę i potem

00:06:25: nakłowamy

00:06:26: to.

00:06:26: Absolutnie nie.

00:06:27: Myśląc

00:06:27: o tej osobie, że ty jesteś jak najgorzej.

00:06:29: Zresztą oczywiście w styczniu z zapytałem jednego z beninczyków spotkanych jak to jest tymi lalečkami ponieważ są w Beninie miejsca a to są takie miejsca podturystów, targi z rękodziełem gdzie można kupić takie laleczki z gwoździkami.

00:06:47: Zapytałam tego bejniczyka o co z tymi laleczkami chodzi?

00:06:50: on mówi słuchaj.

00:06:51: tak naprawdę gdyby ktoś u nas chciał odczyniać jakąś czarną magię i na kogoś rzucić urok chciałby zrobić komuś krzywdę to bardzo szybko ta wieść by się rozniosła i ten ktoś miałby ogromne problemy.

00:07:03: także absolutnie nie jest praktykowany.

00:07:06: Te kwestie religijne związane z Beninem są bardzo ciekawe.

00:07:09: Do nich sobie jeszcze w dalszej części podcastu wrócimy, ale muszę ci się do czegoś przyznać i wszystkim słuchaczom, że moja wiedza przed tym jak zacząłem przygotowywać się do rozmowy z tobą o Beninie była praktycznie zerowa.

00:07:25: Nie słychać?

00:07:25: Wiedziałem, że jest to kraj w Afryce i taka ciekawostka że w tym roku, na igrzyskach olimpijskich w Kurotina Dampeco we Włoszech wystąpił reprezentant Beninu jako narciarz Alpejczyk.

00:07:41: Naprawdę?

00:07:42: Jedyny reprezentant tego kraju, więc taka trochę egzotyczna historia i to by było wszystko.

00:07:49: Więc mam nadzieję, że dzisiaj w trakcie programu mocno przybliżymy ten kraj.

00:07:56: Na początku może mini lekcja geografii.

00:07:59: Powiedzmy naszym słuchaczom, gdzie możemy w Afryce dokładnie zlokalizować Benin.

00:08:05: Jasne ja w ogóle kiedyś osłyszałam że Benin to jest taki kraj zupełnie nigdzie.

00:08:11: No trudno się z tym słuchaj nie zgodzić, dlatego że no nie jest to kraj pierwszego wyboru jeśli chodzi o podróże do Afryki.

00:08:20: Kraj niewielki bo terytorialnie.

00:08:23: z resztą jeśli chodzi liczby ludności podobnie taka jedna trzecia Polski Niewielki kraj wciśnięty pomiędzy Nigeria a Togo, który jest jeszcze mniejszym jeszcze węższym krajem.

00:08:36: Około trzynaście-czternaście milionów mieszkańców nad Zatoką Gwinejską.

00:08:43: Największy sąsiad to jak wspomniałam Nigeria granicze też na niewielkim odcinku z Nigrem.

00:08:49: Na północy mamy Burkina Faso.

00:08:52: Na zachodzie mamy wspomniane Togo Kraj tak naprawdę bardzo zróżnicowany jeśli chodzi o populację, dlatego że około pięćdziesiąt różnych plemion zamieszkuje Benin.

00:09:06: Zróżnicowane również klimatycznie.

00:09:08: zupełnie inny klimat panuje bliżej za takie gwinęjskiej.

00:09:11: tam jest gorąco i wilgotno.

00:09:15: inaczej jest już jak się przeniesiemy na północ.

00:09:17: sam jest nadal gorące natomiast już sucho i potrafią wejść takie porządne wiatry z nad Sachelu, taki niosące pył.

00:09:28: Nie jest to też kraj jakiś wybitny jeśli chodzi o faunę czy florę.

00:09:34: To nie jest wiesz, descynacja taka na w Afryce żeby pojechać sobie na safari.

00:09:39: są o wiele lepsze miejsca chociażby wspomniana przez ciebie Botswana.

00:09:43: natomiast takim magnesem który przyciąga ludzi do Beninu jest chyba ta po pierwsze ta różnorodność kulturowa ta mieszanka plemion nieprawdopodobna właśnie mieszanka taka etnograficzna.

00:09:59: To po pierwsze, po drugie myślę że właśnie łódu.

00:10:03: no i po trzecie muzyka.

00:10:05: wszystkie te kraje Afryki Zachodniej i odbyniny poczowsze ale też właśnie Nigeria, Ghana to są to są kraje gdzie ta muzyka to granie na bębnach przede wszystkim jest takim taką bardzo ważną rzeczą.

00:10:20: No bo powiem szczerze, że im bardziej zacząłem zagłębiać się w tematy wiedzy o Beninie tym tak naprawdę stwierdziłem, że to jest bardzo wciągające miejsce.

00:10:33: Więc pytanie, które ty pewnie słyszałaś już odmieniane przez wszystkie przypadki co stało się, że w tym beninie się pojawiłaś?

00:10:43: Słuchaj, ja w ogóle sama byłam zaskoczona.

00:10:45: To znaczy tak, ja się pojawiłam ponieważ jestem pilotem wycieczek i pilotuję wyjazdy wyprawy w przeróżne miejsca na Ziemi i tam gdzie mnie wysyłają tam jadę.

00:10:57: mam też na szczęście możliwość wyboru tych miejsc, więc chętnie jeżdżę w miejsca, w których jeszcze nie byłam.

00:11:05: Są miejsca do których chętniej wracam.

00:11:07: No i takim miejscem właśnie w styczniu tego roku był Benin I w oprośle sobie że miałem ekipę aż dwunastu osób co było dla mnie nielada zaskoczeniem ponieważ to jak wspomniałam no Benina raczej nie jest krajem takiego pierwszego wyborów w Afryce.

00:11:22: Raczej ludzie jeżdzą do Kenii, Tanzanii, Namibii prawda?

00:11:26: RPA Jak, jak myślisz?

00:11:28: No to chyba

00:11:28: też dla ciebie była pewnego rodzaju egzotyka.

00:11:30: Czy wydziałaś znacznie więcej niż ja?

00:11:33: Wiesz tak no pewnie jako pilot wycieczek musiałem się dobrze przygotować także może trochę więcej ale fakt jest taki że też niewiele nie wiele więcej jesteśmy w stanie w ogóle zdobyć wiedzy.

00:11:46: jeśli chodzi o Sam Benin Nie ma jakiś publikacji książek poświęconych poświęconych za bardzo temu krajowi.

00:11:55: musiałam naprawdę zrobić pożony tak mówiąc ładnie, po polsku research żeby się do tego wyjazdu przygotować.

00:12:01: No dobrze no to teraz zabierasz mniej naszych słuchaczy na wyprawę do Beninu jako pilotka.

00:12:09: ciekawe co nam pokażesz jako pierwsze miejsce w Beninie?

00:12:13: Słuchajcie, zabieram Was do Beninu oczywiście w styczniu.

00:12:17: To jest najważniejszy moment w roku kalendarzu benińskim w związku ze wspomnianym już wcześniej festiwalem Udu.

00:12:25: Jest to... olbrzymie święto narodowe feta, gigantyczna feta na którą zjeżdżają się setki tysięcy ludzi nie tylko z Beninu bo są też szkoły Łudu chociażby z Haiti które specjalnie na to wydarzenie przylatują.

00:12:45: Oczywiście ludzie z innych części Afryki.

00:12:50: Lądujemy w Kotonu, który jest największym miastem Beninów.

00:12:53: Wcale nie jest stolicom.

00:12:55: Stolicom jest portonowo oddalone kilkadziesiąt kilometrów od Kotono.

00:12:58: natomiast to Kotonuu jest siedzibą władz politycznych Beninu.

00:13:02: To Koton u jest najbardziej rozwinięty miast.

00:13:08: tam siedziba parlamentu ministerstwo najwyższego

00:13:11: dokładnie tak tam są też luksusowe hotele i parę wieżowców.

00:13:18: coś takiego wiesz, czy można powiedzieć że jest takim najbardziej rozwiniętym miastem.

00:13:23: Także zaczynamy od Kotonu natomiast w tym Kotonie spędzamy zbyt wiele czasu dlatego, że ruszamy do miejscowości która nazywa się UIDA.

00:13:32: i to właśnie WIDA mają miejsce obchody tego festiwalu UDU I one się odbywają swoje na terenie Całego UIDA.

00:13:41: to jest takie miasteczko nad samą zatoką gwinejską, które kiedyś słynęło taka niechlubna rzecz z handlu niewolnikami.

00:13:50: Dlatego że Benin, czyli Królestwo Dachomeju aż do roku osiemset bodajże sześćdziesiątego piątego No parało się handlem niewolnikami i władze Królestwa Dachomeju zapuszczały się głęboko w ląd, polowały na rdzenną ludność.

00:14:12: Zwoziły ją na wybrzeża.

00:14:14: i następnie ta kardzenna ludność.

00:14:16: zresztą mam nadzieję że sobie później jeszcze opowiemy o takich miejscach jak chociażby Ganwie ale to do tego wrócimy.

00:14:23: W każdym razie tardenna ludłość była następnie na wy brzeżu pakowana na statki pod banderami francuskimi kolenderskimi, portugalskimi i wywożona głównie do Nowego Świata na plantacje bawełny, na plantację trzciny cukrowej.

00:14:39: Szacuje się że kilka milionów ludzi zostało wywiezionych z Beninu w tym czasie kiedy handlowano niewolnikami.

00:14:49: Iwida było właśnie takim miejscem.

00:14:50: Zresztą do dziś stoi tam taka brama symboliczna i to jest miejsce, które symbolizuje właśnie przejście tych niewolników z głębi lądu i miejsca gdzie oni wsiadali na te statki.

00:15:05: Także mamy plażę, gdzie odbywa się Festiwa Ludu ale są też inne miejsca, jest miejsce nazywane świętym lasem I to miejsce zrobiło chyba na mnie największe wrażenie.

00:15:17: i powiem Ci że co tam widziałam?

00:15:21: Takich rzeczy nie widziałam jeszcze, jeszcze w życiu.

00:15:24: Zamieniamy się w słuch.

00:15:26: Wiesz co?

00:15:27: Wobraź sobie różne... tak naprawdę nazwijmy to szkoły łudu bo łudo też nie jest religią jednolitą.

00:15:33: mamy jakieś różne odłamy.

00:15:37: te różne różne szkoły spotykają się właśnie w tym świętym lesie od samego rana.

00:15:43: Oni są jakoś specjalnie ubrani, kolorowo.

00:15:45: Tak oczywiście

00:15:46: bardzo kolorowa.

00:15:47: towarzyszy temu ta wspomniana muzyka taka która ma za zadanie też wprowadzić ich trans.

00:15:53: oni mają swoje takie bardzo charakterystyczne stroje narzuty bardzo bogato zdobione często z wyszytymi nazwami właśnie tych tej swoich szkół odłamów łudu.

00:16:04: rano są składane zwierzęta ofierze, dlatego że w Beninie do dziś składa się ofiary ze zwierząt.

00:16:13: Zresztą o tym jeszcze sobie mam nadzieję opowiemy chociażby o fetyszach.

00:16:18: Natomiast wracając do samego świętego lasu, dookoła wydeptanego placu pod świętym drzewem spotykałem się właśnie te wspomniane różne ugrupowania.

00:16:27: one tańczą i w trakcie tych tańców, tych pokazów pojedyncze osoby wpadają w trans.

00:16:38: No i to wygląda dość przerażająco, jeszcze kilka lat temu podobno tego nie widziałam.

00:16:45: Osoby zewnątrz czyli tacy jak my turyści mogli uczestniczyć w obchodach od samego rana, czyli wtedy kiedy te ofiary ze zwierząt były składane.

00:16:53: teraz już nie był to widok podobno zbyt jednak drastyczny.

00:16:58: W ofiarze składa się głównie kozy i kury.

00:17:03: Także my dołączyliśmy do momentu, kiedy już było po tym złożeniu ofiary.

00:17:08: To co widzieliśmy to właśnie te tańce i te poszczególne jednostki kapłanki o których mówi się w Beninie Mamba.

00:17:16: dlatego że kobiety mogą być religijne kapłankami.

00:17:20: najczęściej to kobiety zostają zostają opętane przez ducha, wpadają w taki trans.

00:17:28: Co jest w religii łudu i w beninie symbolem?

00:17:33: Takim znakiem że to jest bardzo dobrze.

00:17:36: To jest bardzo fajne bo to znaczy, że ta osoba faktycznie się jest właściwą osobą we właściwym miejscu.

00:17:43: Ona się do tego doskonale nadaje.

00:17:45: Duchy chcą się przez nią komunikować.

00:17:49: Wyglądało to dość drastycznie.

00:17:51: Ogromny upał... Te osoby takie troszeczkę jak za takim padaczki i ściągane z tego wydeptanego placu, polewane wodą.

00:18:03: No było to doświadczenie dość mocne.

00:18:06: Czy my możemy śmiało wyjmować aparaty fotograficzne, telefony robić zdjęcia, nakręcać film?

00:18:13: Bo znalazłem taką informację że w Beninie ludzie wierzą, że fotografia kradnie kawałek duszy.

00:18:18: Że bardzo często gdy widzą kamery lub aparaty zakrywają głowy lub obracają się.

00:18:24: Jasne rozumiem.

00:18:26: Wiesz to było tak, że podczas tego festiwalu Udu absolutnie nie było najmniejszego problemu zrobieniem zdjęć.

00:18:31: nawet spotkałam się z tym.

00:18:33: To było bardzo fajne, kiedy lokalni bejnicy popychali mnie w takie miejsce żebym ja mogła daną sytuację, daną scenę lepiej zobaczyć i lepiej sfotografować.

00:18:43: O niej sami też pamiętajmy że oczywiście towarzyszy to mnóstwo gapiów również z Beninu.

00:18:51: Oni wszyscy też wyciągają telefony i oczywiście robią zdjęcia, kręcą filmy.

00:18:55: Natomiast faktycznie tak jak mówisz były miejsca w Beninie już poza WIDA i poza tym festiwalnym UDU i takim doskonałym przykładem jest wioska na palach Ganwie ale też północ gdzie mamy do czynienia z większą ilością ludności muzułmańskiej i tam faktycznie wyciąganie aparatu nie jest dobrze widziane.

00:19:18: Ja zresztą zawsze praktykuje takie podejście, żeby najpierw porozmawiać jakimś nawet taką mową ciała czy z kinieniem głowy zapytać o wspólne zdjęcie.

00:19:30: I to tak.

00:19:32: natomiast faktycznie spotkałem się z tym że ludzie może nie reagują agresją ale są temu niechętni i nie chcą.

00:19:40: Tak

00:19:41: To jest rozumiem całodniowa Impreza.

00:19:44: Całodniowa

00:19:45: impreza całą nocna.

00:19:47: wspomniałam, że odbywa się na terenie tego świętego lasu ale nie tylko dlatego, że największa scena jest ustawiona na szerokiej piaszczystej plaży.

00:19:57: tam jest zbudowana taka konstrukcja przypominająca trochę stadion.

00:20:02: są trybuny na Trybunach Zasiadaje z resztą cała wierchuszka Benin'u ze swoimi gośćmi Są Lorze Wipowskie i z tych z tych trybuni może oglądać sobie pokazy i tańce właśnie barwnie przebranych postaci.

00:20:20: Oczywiście towarzyszy temu, spotkałem się z takim zdaniem że komercjalizuje się już bardzo ten festiwal ludu.

00:20:29: można faktycznie odnieść takie wrażenie szczególni wieczorem.

00:20:31: dlatego Miejscowi traktują to trochę jako po prostu okazję do doskonałej zabawy, więc mamy właśnie szczególnie wieczorem na tej plaży mnóstwo straganów z piwe.

00:20:42: Są wieże piwne, grile, barbecue.

00:20:45: unosi się w... w powietrzu zapach grillowanego mięsa i to jest bardzo fajne.

00:20:50: I oni przechodzą ze swoimi tłumnie, bardzo ze swoim plastikowymi krzesłami rozkładają się na tej plaży.

00:20:57: Piją dobrze się bawią.

00:20:59: było to bardzo fajna energia.

00:21:01: tam temu towarzyszy.

00:21:03: Czuliście

00:21:04: się bezpiecznie?

00:21:04: Czuliliśmy

00:21:04: się absolutnie bezpiecznie.

00:21:07: wręcz spotykały nas pogodny uśmiech zapraszanie do siebie chęć poczęstowania nas także tutaj.

00:21:14: wiesz co?

00:21:15: jeśli Coś miałby być zagrożeniem to może kwestia tego, że zgubimy się w tłumie.

00:21:19: Dlatego, że faktycznie gdzieś się rozdzielimy więc ja jako pilot zawsze ustalam jakieś punkty biurki na wypadek gdybyśmy się rozeszli w różne strony bo faktycznie towarzyszą temu tłumy ludzi.

00:21:31: no i kwestia przemieszczania się po samej miejscowości WIDA pomiędzy tym świętym lasem a plażą.

00:21:38: Ja tutaj polecam przemierzczanie się na skuterkach.

00:21:41: na motorkach wsiadamy po prostu Na tylne siedzenie kierowca na zwiezie, czyli taki środek transportu dość popularny również w innych miejscach Afryki.

00:21:50: O tym bardziej że chyba beninczycy bo tak powinniśmy nazywać mieszkańców tego kraju chcą żeby to Udu było uznawane jako religia pokoju odbierana oparta na harmonii z naturą przodkami żywiołami?

00:22:02: Tak jeśli wiesz.

00:22:03: co o samej religii?

00:22:04: jeśli mogę troszeczkę więcej o tej samych religii udu To jest bardzo ciekawe, bo to nie jest taka monoteistyczna religia w takim europejskim znaczeniu tego słowa.

00:22:16: Takich religiach monotejstycznych jak chrześcijaństwo, tak Islam czy judaizm.

00:22:21: istnieje jakiś jeden Bóg osobowy a w łódu jest taki jakby to powiedzieć jest taki prabyt, takie źródło energii, który się nazywam mawulisa.

00:22:36: i to nie jest tak naprawdę... To nie jest Bóg osobowy.

00:22:39: To nie nikt kto się angażuje w życie wiernych.

00:22:42: To jest jak powiedziałam bardziej takie źródło energij.

00:22:46: co ciekawe w ogóle Jest to taki byt podwójny.

00:22:49: To jest para mawu lisa, gdzie mawu jest tym aspektem żeńskim symbolizuje czy odpowiada za zapłodność, delikatność, opiekuńczość a lisa jest tym aspectem męskim.

00:23:02: i tutaj mamy słońce siłę działanie.

00:23:07: Przypomina ci to coś, jak i jak.

00:23:09: Tak że to jest tak.

00:23:11: wspomniałam wcześniej, że to się gdzieś wszędzie bardzo łączy.

00:23:16: Natomiast wracając do mawulisa i tego, że on się nie angażuje w życie wiernych, tak naprawdę coś pośrodku i to pośródku właśnie, o czym peniczycy mówią loa.

00:23:30: To jest tak naprawdę kwintesencja chyba łudu.

00:23:34: Loa czyli właśnie duchy i duchę mogą tak naprawdę zamieszkiwać absolutnie wszystko i to duchyy są tym czynnikiem którymy możemy przebłagać uprosić które mogą nam życzyć źle i trzeba złożyć coś w ofierze.

00:23:53: Które można właśnie o coś poprosić, nie wiem o zdrowie, o opowodzenie w egzaminach do szkoły na przykład.

00:24:01: I to te duchy Loa tak naprawdę mają ogromną rolę w Beninie.

00:24:08: I to właśnie loa, to są te byty, którym w Beninie stawia się.

00:24:14: W każdym domu tak naprawdę ołtarz-kapliczkę mają swoje miejsce.

00:24:19: Jedne z takich najważniejszych loła jest chociażby legba i legba to jest takie bóstwo zresztą bardzo podobno złośliwe.

00:24:27: Większość domostw w beninie takich tradycyjnych ma przed domem właśnie taki ołtarzyk dla legby.

00:24:35: I samo Legba to ulepione coś z gliny.

00:24:41: Często nie wygląda to, czy wygląda to dość drastycznie bo jest tłustę polany olejem palmowym ponieważ olej palmowy to jest podobno ulubiona rzecz tego loa lekba czyli ducha lekba i składamy mu w owieże właśnie olej palmowy ale też często Te rzeźby, te kapliczki liniane są po prostu czerwone pokryte krwią.

00:25:04: Dlatego że nadal tak wspomniałam składa się w Beninie zwierzęta w ofiarze.

00:25:11: Mieliśmy taką sytuację na chwilę opuścimy UIDA i festiwal UDU i przeniesiemy się do centrum Beninu bo o ile w trakcie festiwalu UDUB można by pomyśleć zarzucić ,że ok.

00:25:25: to jest wszystko robione na potrzeby festiwaru.

00:25:28: natomiast my mieliśmy nocnymi świadkami tego, że faktycznie tu się praktykuje i faktycznie te zwierzęta składa się w ofierze.

00:25:36: Przyjeżdżaliśmy już zwykła droga z południa na północ kraju.

00:25:40: Takie miejsce przy którym pewnie sami bez pomocy naszego lokalnego przewodnika i naszego loklanego kierowcy nigdy byśmy nie zatrzymali.

00:25:50: Miejsce które wyglądało Trochę jak wysypisko śmieci, mnóstwo takich wież torebek foliowych powbijanych patyków.

00:25:59: Okazuje się że tam przyjeżdżają, że to bardzo ważna świątynia, że tam przejeżdzają peniczycy żeby złożyć w ofierze właśnie jakieś zwierzę najczęściej koza albo kure prosząc o coś.

00:26:11: i słuchaj w momencie kiedy my się tam zatrzymaliśmy długo nie trzeba było czekać.

00:26:15: podjechała Chyba raczej zamożna rodzina wnosząc po strojach i po samochodzie, z którego wysiedli.

00:26:22: Podjechała dosyć zamoźna rodziny i wyciągnęli z bagażnika koze.

00:26:27: W tym momencie rzuciło się do nich kilku... Nazwijmy to pracowników z obsługi tej świątyni, którzy odpowiadają za zabicie tej kozy i złożeniu jej w ofiarze, bo ta rodzina się tym nie para prześcigając się oczywiście no, kto pierwszy złapie za tą kozę, ten będzie mógł ją zabić i będzie miał z tego jakieś pieniądze.

00:26:48: No i faktycznie byliśmy świadkami tego że taka została zabrana, zostało jej podróżnie te gardło, została tam zostawiona.

00:26:56: oczywiście odczyniane są nazwijmy to czary chociaż nie do końca lubię to słowo.

00:27:02: Towarzyszy temu też alkohol.

00:27:05: ci pracownicy tak jak wspomniałam pracownicę tej świątyni nabierają alkoholu w usta plują im na prawo, na lewo.

00:27:14: Podpalają swoje otoczenie, składają tą kozy w ofierze, tę krwią spikują czy pryskają tą krwią dookoła.

00:27:23: Pojawia się też ten olej palmowy i to miejsce wygląda dość makabrycznie tak że jest to faktycznie element ich codzienności.

00:27:32: oni to naprawdę praktykują.

00:27:35: A była podczas tego święta jakaś konkretna sytuacja, która zrobiła na tobie duże wrażenie?

00:27:44: Chyba te mambo czyli te kapłanki wpadające w trans.

00:27:49: To że można się tańcem i śpiewem i głęboką wiarą doprowadzić do takiego stanu gdzie gdzie nawiązuje się kontakt z duchami przodków.

00:28:03: Znaświatami?

00:28:03: Tak,

00:28:04: tak, tak.

00:28:04: Zresztą ta wiara w duchy przodku też jest ważnym elementem udu.

00:28:12: Jest w Beninie coś o czym mówimy – gungun.

00:28:16: Nie wiem czy słyszałeś to jest właśnie takie... taka personifikacja, osoby zmarłej i taki łącznik pomiędzy nami naszym światem tu i teraz a pomiędzy światem zmarłych.

00:28:34: Ja trochę żartobliwie będę o nich mówiła... O tych egongunach będę mówiła.

00:28:37: chochoły dlaczego?

00:28:38: Dlatego że to są byty przebrane w takie przyodziane w takie stroje, które przypominają faktycznie trochę chochoła.

00:28:48: Takie kolorowe barwne suknie ze słomy.

00:28:54: nie można ich dotykać.

00:28:56: Dotykanie takiego egunguna może grozić śmiercią.

00:28:58: dlatego jak taki egungun zaczyna tańczyć po przemieszcza się porusza się po powiosce to odgania się go kijami.

00:29:07: i tutaj chciałam ci opowiedzieć o takiej sytuacji, która doskonale pokazuje różnicę.

00:29:13: wiesz, że w myśleniu naszym zachodnim a ichniejszym lokalnym afrykańskim-benińskim związanym z religią UDU.

00:29:22: Mianowicie u nas od razu się... nam wiesz w grupie od rzu się odpaliło takie okej no ale kto tam jest w środku tego chochoła?

00:29:30: No przecież to wiadomo, że ktoś musi być, widać, że wystają buty on tańczy, on wiruje i wtedy nasz lokalny przewodnik powiedział słuchajcie to w ogóle nie jest Ten temat.

00:29:40: to w ogóle nie jest kwestia, to jest kwestija wiary.

00:29:42: Tam nikogo nie ma i często zdarza się tak, że takiego chochoła się przewraca i faktycznie pod spodem, pod tą suknią z tej trawy barwnym odzieniem nikt go nie ma.

00:29:54: I oni w to faktycznie wierzą.

00:29:56: ale wiesz tam naszą taką zachodnią dosłownością i dociekliwością.

00:30:01: no ale jak?

00:30:02: Czy jemu tam pod spodenem nie jest gorąco pod tym chochołem?

00:30:05: No przecież buty wystają.

00:30:06: Niemożliwe, że on się kręci tak sam z siebie.

00:30:09: I to doskonale pokazuje różnicę w naszym podejściu i to, że oni po prostu wierzą bardzo głęboko.

00:30:17: Pewnie inaczej niż my.

00:30:19: Masz wrażenie, że ten zachodni spaczony wizerunek łudu oni odbierają jako krzywdzący?

00:30:28: Jestem o tym przekonana.

00:30:30: O tym mówią sami benieńczycy, właśnie to takie przedstawienie łudu, sprowadzenie do tych laleczek z gwoździkami zrobiło tej religii wiele złego.

00:30:42: A tak naprawdę tak sobie powiedzieliśmy jest to religia wiesz i która ma elementy dobre i elementy złe i jest to w której możemy znaleźć podobieństwa z wieloma innymi religiami, chociażby właśnie z szintolizmem w Japonii.

00:30:59: Tam też przecież mamy duchykami i to jest religia gdzie po prostu prosi się o przychylność, gdzie ważny jest ten kult przodków.

00:31:10: Natomiast ważne jeszcze wyłudu jest to że tak naprawdę... To nie tylko religia sensu stricte, tylko to jest taki cały jakby to powiedzieć bardziej cały system społeczny, taki prawny.

00:31:27: Wręcz powiedziałabym takie kosmologiczne, które reguluje... tak naprawdę wszystko od naszych narodzin, po naszą śmierć i kwestie płci, kwestię naszej pozycji, kwestie naszej rodziny, naszej pracy, naszej nauki.

00:31:45: Także myślę że warto mówić o UDU nie tylko jako o religii, tylko na takim aspekcie społecznym powiedziałabym porządkującym też bardzo.

00:31:57: Czy my jako biali turyści mamy szoł święto darmowy wstęp czy musimy... coś tam zapłacić.

00:32:08: Mamy darmowy wstęp do świętego lasu i to jest bardzo fajne, oni naprawdę są przychylni i oni się zaryzykowałabym nawet stwierdzenie że się cieszą, że jest takie zainteresowanie.

00:32:23: faktycznie co roku widzę coraz większą ilość turystów przelatującą do Beninu właśnie w styczniu w okresie tego festiwalu UDU I mam wrażenie, że oni się faktycznie cieszą.

00:32:35: Że jest takie zainteresowanie, że my chcemy zobaczyć więcej i dowiedzieć się więcej.

00:32:40: Natomiast już ta strefa na plaży gdzie są te trybuny i gdzie można obserwować tańce z trybuna to jest to jest strefa płatna natomiast nie są jakieś jakieś astronomiczne kwoty

00:32:53: Ułudu, czyli ta oficjalna religia narodowa dominuje.

00:32:58: Ale rozumiem że są tam i chrześcijanie i muzułmanie.

00:33:01: tak jak wspominałaś oni wszyscy żyją w pokojowych nastrojach?

00:33:06: Tak.

00:33:07: To jest w ogóle bardzo ciekawe, dlatego że tak jak sobie powiedzieliśmy na początku to jest religia państwowa łudu od roku nineteen dziewięćset dziewiątdziesiątego szóstego natomiast nie zmienia to absolutnie fakturze czterdzieści pięć procent społeczeństwa beninu deklaruje, że że jest również wyznania chrześcijańskiego ponad dwadzieścia bodajże muzułmańskiego głównie na północy kraju i są te religie które egzystują obok siebie absolutnie pokojowo.

00:33:35: to wręcz i to jest w ogóle bardzo ciekawy fakt.

00:33:40: Rony odprawiane są obrzędy łudu, a wieczorem idziemy do kościoła na Namsze i nawet spotkałam się z taką historią że kapłani księża z kościola chrześcijańskiego bo są kościowe nie tylko katylickie Są różne kościoły chrześcijańskie.

00:34:00: Po odprawieniu swoim przy idą jeszcze naprzyciwko Wójda do świątyni Pytonów i tam jeszcze proszą o przychylność węża Pytona, który jest bardzo ważny w religii Łódu.

00:34:14: I to wiesz ze sobą fantastycznie co egzystuje.

00:34:18: Zostańmy w tym kontekście Beninu w tematach wierzeń bo ciekawym tematem są tak zwane targi fetyży.

00:34:26: Tak, słuchaj miałam okazję zobaczyć taki targ Fetyszy w Boykon i to było również mocne doświadczenie.

00:34:34: Zanim wejdziesz na plac gdzie taki Targ Fetyszy ma miejsce no to czujesz, nie da się od tego uciec, nie dla się tego ukryć.

00:34:43: Czujesz zapach tak charakterystyczny rozkładających się podliny.

00:34:50: nazwijmy rzeczy po imieniu.

00:34:52: Natomiast Bardzo ciekawie przedstawił nam kwestię Targu Fetyszy, nasz lokalny przewodnik, który powiedział w ten sposób.

00:35:00: Pomyślcie o tym miejscu jako o swoistej aptece.

00:35:06: czyli dolega nam coś idziemy na targ fetyszy i na tym targu fetyszu kupujemy to co wskazał nam kapłan UDU i robimy z tym zakupioną rzeczą to co nam Kapłan wskazał.

00:35:17: Na targu fetyży mamy tak naprawdę przegląd całej fauny i flory Beninu.

00:35:23: Znajdziesz tam przeróżne ptaki, węże małpy psy.

00:35:32: Jerze wysyłam ci zdjęcia też przed... zanim zaczęliśmy nagrania.

00:35:39: One są wszystkie martwe.

00:35:41: Jest też sekcja na takim targu fetyszy ze zwierzątami żywymi i są to głównie kozy kury.

00:35:49: Wybór jest jakkolwiek to zabrzmi przeogromny.

00:35:52: I faktycznie pomyślmy o tym miejscu jako takiej aptece, czyli na przykład chcę żeby moje dziecko dostało się do wymarzonej szkoły.

00:35:59: Przed nim trudne egzaminy.

00:36:01: Dostałam od kapłana zalecenie.

00:36:04: Teraz oczywiście wymyślam kupna jeża i zakopania go za domem w odległości trzech metrów od domu.

00:36:11: koniecznie we wtorek pierwszy wtoreck miesiąca.

00:36:15: No i po to te targi fetyszy tak naprawdę są żeby pomóc lokalnej społeczności w kontakcie z Loa, czyli z tymi duchami.

00:36:28: Pomócy w uproszeniu duchów, w przebłaganiu, w przegonieniu być może... Natomiast to co z danym fetyszem ma być zrobione i jakiego rodzaju ma być fetysz?

00:36:40: To już jest kwestia kapłana, on decyduje.

00:36:43: Te targi fetyszy Zlokalizowane są w wielu miejscach na terenie Beninu?

00:36:48: Nie, właśnie nie.

00:36:50: Jest jeden duży w Kotonu i tam są bardzo niechętni na robienie zdjęć.

00:36:58: Jest ten w Bojkon, na który ja trafiłam i to był taki targ fetyszy bardzo lokalny.

00:37:04: Oprócz mojej grupy nie było tam absolutnie nikogo i tam nie było najmniejszego problemu żeby zrobić zdjęcia.

00:37:10: nawet wiesz spokojnie przystanąć ze sprzedawcami porozmawiać nawiązać z nim jakiś kontakt zrobić zakupy, jakkolwiek to brzmi.

00:37:17: Oczywiście nie kupowaliśmy padliny natomiast jakieś tam figurki drewniane.

00:37:24: owszem takie rzeczy też tam można znaleźć.

00:37:27: i jest duży targ fetyszy jeszcze w stolicy Togo w Lome.

00:37:30: tam nie byłam.

00:37:32: Czyli poznamy te miejsca po zapachu.

00:37:36: Tak raczej tak, tak

00:37:38: Coś jeszcze warto powiedzieć jeśli chodzi o tematy wyznań kultów w Beninie?

00:37:47: Wspomniałam już o, wspomniałam o Egungun.

00:37:51: To jest bardzo ciekawe doświadczenie.

00:37:54: Jest jeszcze jedna taka postać, której warto się przyjrzeć mianowicie są to tak zwani strażnicy nocni Zangbeto.

00:38:02: Mieliśmy też niesamowitą szczęście spotkać takich zangbeto, takich strażników nocnych I myślę, że to jest dobry moment, żeby wspomnieć o tym, że podczas podróży samodzielnych czy zbiorem podróże do Afryki w takie miejsca jak Benin bardzo ważna jest po pierwsze otwarta głowa.

00:38:26: Po drugie też elastyczność.

00:38:29: to takie nietrzymanie się ściśle planu, wiadomo plan wyjazdu ramowy jakiś musi być.

00:38:36: natomiast akurat w takich miejscach jak Benina i inne kraje Afrykii do których pilotuje wyjazdy jest tak, że najwspanialsze rzeczy wydarzają się wtedy kiedy my mamy w sobie przestrzeń i otwarty głowę na to żeby na przykład wyskoczyć z Błysika.

00:38:52: Wtedy kiedy przejeżdżamy przez miejscowość i tam się akurat coś dzieje a nie trzymać się kurczowo planu, że NATO mi NATO mamy dojechać np.

00:38:59: do Porto Nowo I faktycznie cudowne rzeczy nam się przy drodze trafiały.

00:39:05: w momencie, kiedy my mieliśmy w sobie taką otwartość.

00:39:07: Przyjeżdżaliśmy przez jedną z miejscowości a ja nawet nie jestem w stanie powtórzyć jej nazwy.

00:39:13: Widzieliśmy jakiś pochód, jakiś orszak który wędrował ulicami bo to jest tak że ten festiwal Łudu on się odbywał w Uida natomiast świętuje oczywiście cały kraj W każda wioska celebruje na swój sposób.

00:39:30: My mieliśmy okazję zobaczyć właśnie Zankbeto, to są znowu postaci przebrane za nocnych strażników.

00:39:40: one kiedyś faktycznie to były postacie które chodziły w nocy miały za zadanie pilnować porządku tak żeby nie było żadnych rozbojów, żadnych włamań i tak żadnych kradzieży czy gwałtów.

00:39:54: Teraz też są takim pośrednikiem pomiędzy światem umarłych i żywych, przekazują nam swoją wolę z Angbeto.

00:40:08: Rzecz absolutnie nieprawdopodobna dla tego, że ci z Angbeto było ich trzech.

00:40:15: Ktokolwiek był pod tymi przebraniami.

00:40:20: Przechadzali się uliczkami miasteczka.

00:40:22: Jeden z nich skinął na nas i powiedział, że idą teraz na odpoczynek po drzewa Morgowca.

00:40:28: I możemy pójdć za nimi.

00:40:29: Mieliśmy nieprawdopodobną okazję usiąść naprzeciwko tych trzech Zankbeto... ...i pozadawać im pytania.

00:40:38: Oni w ogóle pobłogosławili nas na swój sposób.

00:40:42: życzyli nam wszystkiego dobrego.

00:40:44: Mogliśmy sobie zrobić z nimi zdjęcia co się tak naprawdę nie zdarza bo to jak wspomniałeś wcześniej no oni nie są jednak zbyt chętni do do fotografowania, także ta otwartość i nie trzymanie się kurczowo planu w Afryce naprawdę się opłaca.

00:41:04: Ta wielokulturowość to też jedna z najciekawszych cech Beninu.

00:41:11: Opowiesz nam coś ciekawego o jakichś wyjątkowych ludach, ich obyczajach, wierzeniach, tradycjach?

00:41:19: Jasne.

00:41:20: Słuchaj, jednym z powodów tego wyjazdu do Beninu było właśnie spotkanie ze rdzennymi plemionami.

00:41:26: i tych plemiony jak wspomniałam wcześniej jest około pięćdziesiąt języków równie dużo mimo że oficjalnym językiem w Beninie o tym chyba nie mówiliśmy, jest francuski dlatego że przez trzypokolenia Benin był kolonią francką więc ten język urzędowy francuski nadal został.

00:41:41: niemniej jednak mówi się i w języku phon, i języku jaruba.

00:41:45: To są to są języki tych plemion.

00:41:49: Mieliśmy okazję słuchaj na północy odwiedzić wioski i plemión jaruba, i plemnion foni, i bariba.

00:42:00: To było niesamowite doświadczenie.

00:42:02: bardzo różnorodne plemiona, gdzie nadal słuchaj bardzo często władzę nadrzędną pełni król i mieliśmy możliwość spotkania chyba dwóch czy trzech różnych królów.

00:42:19: Spotkaliśmy każdy oczywiście innego plemienia z każdemu mogliśmy uścisnąć rękę i zrobić sobie z nim zdjęcie.

00:42:26: Oczywiście, audiencje!

00:42:27: Mieliśmy audiencję u króla.

00:42:29: naprawdę autentycznie o taką audencję mieliśmy na W północnym wschodzie kraju u plemion bariba.

00:42:38: to są te plemiona, które słyną z takiej tradycji konnej.

00:42:43: To są plemione, z których wywodzą się słynni jeźdźcy bariba.

00:42:47: Zresztą raz w roku w takim miasteczku nikim akurat nie trafiliśmy ale odbywa się gigantyczna feta, giganticzny taki święto parada Kony na, gdzie jest.

00:43:05: w takich dość ryzykownych pokazach prezentują swoje umiejętności jazdy konnej.

00:43:10: I sami jeźdźcy i konie są pięknie przystrojone.

00:43:15: Tak jak wspomniałam, my na ten festiwal akurat nie trafiliśmy, niemniej jednak mieliśmy okazję spotkać się z mężczyznami z plemienia bariba.

00:43:23: Oni zaprezentowali nam swoje umietności jeździeckie.

00:43:27: Mieliśmy... Trochę mieszane uczucia, dlatego że trudno było się oprzeć w wrażeniu, że te konie jednak nie są do końca dobrze traktowane.

00:43:36: Bo z jednej strony faktycznie taki koni to jest majątek.

00:43:42: on jest takim symbolem statusu bogactwa rodziny.

00:43:45: Nie każdy w rodzinie może w ogóle konia posiadać i go dosiadać.

00:43:50: natomiast Jak przypatrzyliśmy się tym pokrwawionym bokom koni, to one jednak są poddawane takiej dosyć rygorystycznej trysurze.

00:44:00: Także to było też takie jedno z mocniejszych doświadczeń i faktycznie umiejętności jeździeckie nieprawdopodobny sposób ozdabienia konia również.

00:44:12: Tak że to była plemie bariba.

00:44:15: To na co zwróciliśmy uwagę podczas wizyt u innych plemion to fakt, że w Beninie nadal jeszcze stosuje się skaryfikację która jest no taką wież symbolem przynależności plemiennej takim dowodem osobistym.

00:44:32: tak naprawdę i te skaryifikacje najczęściej są to blizne na policzkach na czole.

00:44:38: Wcale nie małe wręcz powiedziałabym, że no takie naprawdę duże i widoczne robi się je dzieciom które kończą w zależności od plemienia oczywiście, ale zazwyczaj jest to około czwartego roku życia.

00:44:51: Specjalnie te rany w ciarach się na przykład popił żeby one były szersze, żeby one się trudniej goiły, żeby ta blizna była większa.

00:45:01: no i są to społeczności gdzie nie ma, nie funkcjonują dowody osobiste więc żeby się móc wylegitymować i dać znać skąd się pochodzi to są właśnie takie blizny.

00:45:13: Oczywiście one są bardziej widoczne u starszych pokoleń.

00:45:21: Mieliśmy niesamowitą możliwość odwiedzenia wioski, gdzie taka starsza pani naprawdę wiekowa słuchaj odsłoniła swój brzuch i cały ten brzuk był pokryty bliznami i tatuażami.

00:45:33: nieprawdopodobne w ogóle doświadczenie.

00:45:35: Cała jej twarz również ale właśnie ten brzur zrobił na nas ogromne wrażenie.

00:45:41: Przewodnik opowiadał nam, że raczej się już tego powoli nie praktykuje wśród tych młodszych pokoleń.

00:45:52: Czyli takie dzieciaki, które gdzieś są wysyłane do miasta i szkoły.

00:45:55: Raczej już tych blizn im się nie robi dlatego, że są po prostu piętnowane.

00:46:04: Są uważane za wieśniaków, którzy pochodzą z jakiegoś ciemno-grodu.

00:46:09: Tak że jeśli rodzina planuje wysłać spośród iluść dzieci, które są w rodzinie.

00:46:15: Jakie dziecko ma być wysłane do miasta i ma tam pobiegłeś nauki to to dziecko jest oszczędzany i niepoddawane z karyfikacji.

00:46:22: A udało ci się zaobserwować jak żyją te plemiona?

00:46:27: Pytam też pod kątem dostępu do tych podstawowych dubr?

00:46:32: Tak, mieliśmy możliwość odwiedzenia kilku wiosek.

00:46:36: Od słynnych wiozek gdzie stoją te budowle.

00:46:40: tata Somba to o tym mam nadzieję sobie też jeszcze opowiemy bo to taka rzecz charakterystyczna dla Beninu.

00:46:47: także mieliśmy okazję odwiedzieć te wioski ale byliśmy też w wioskach bliżej samego portonowo czy bliżej samego kotonu.

00:46:57: Wiesz, to problemem jest absolutny brak wszystkiego.

00:47:02: Sam Benin zresztą o tym sobie chyba nie mówiliśmy, jest krajem gdzie jest trochę rolnictwa, jest trochę złóż złota i trochę wapienia natomiast nie ma absolutnie żadnego przemysłu.

00:47:18: Czyli to nie jest bogaty kraj?

00:47:19: Nie, to nie.

00:47:20: Jak chodźby podstwana

00:47:21: ze sprawą diamentów...

00:47:22: Absolutnie nie!

00:47:22: To jest kraj, powiedziałabym bardzo biedny.

00:47:24: Cała żywność przetworzona, leki i cały przemysł.

00:47:28: wszystko musi być tak naprawdę importowane.

00:47:30: Jest to kraj absolutnie uzależniony od Nigeria jeśli chodzi o paliwo.

00:47:34: Całość ropy pochodzi z Nigeria.

00:47:37: także Sam Benin naprawdę ma niewiele I byliśmy w takich wioskach przy Porto Nowo gdzie nie ma nic.

00:47:44: Jest bardzo dużo dzieci Soje.

00:47:48: około czterdziestu pięciu procent społeczeństwa Beninu ma mniej niż piętnaście lat.

00:47:53: Wyobrażasz to sobie?

00:47:53: ja powtórzę jeszcze raz, słuchajcie prawie połowa społeczeństwa ma mniej niż piętaście lat.

00:47:58: no to jest nieprawdopodobne.

00:48:00: gigantyczno ilość dzieci które nie mają dostępu do oświatone nie mają dostępu do niczego.

00:48:06: tak naprawdę w tych wioskach nie ma ani bieżącej wody ani porządnego jedzenia.

00:48:11: to jest często jakaś tam papka kaszka

00:48:13: problemy z

00:48:14: prądem Nie ma prądu, nie ma żadnej opieki medycznej.

00:48:21: Także to odwiedzanie takich wiosek to też było doświadczenie.

00:48:26: a z drugiej strony Wioski na północy to były wioski gdzie zostali się już tylko starzy ludzie.

00:48:34: młodzież Jeśli tylko mogła to po prostu uciekła, wyemigrowała.

00:48:38: dużo Beninczyków.

00:48:41: Stara się wyjechać chociażby do Nigerii gdzie łatwiej jest znaleźć pracę ale też do miasta, do Kotonu, do Portonowo.

00:48:50: także te wioski akurat na północy Beniny są zamieszkałe tylko przez starszyznę.

00:48:56: A

00:48:56: Benin był dotknięty jakimś konfliktem?

00:49:01: Nic mi do głowy nie przychodzi.

00:49:02: Wiesz, to tak!

00:49:02: Były dwie wojny tzw.

00:49:05: War of Resistance czyli wojnę oporu przeciwko Francuzom i to była w osiąc osiemdziesiątym i bodajże dziewięćdziesiątym drugim jednej i druga wojna...

00:49:17: Czyli to jeszcze stare czas.

00:49:18: natomiast?

00:49:18: Stare czasy.

00:49:19: teraz współcześnie Takich silnych wstrząsów wewnętrznych, jak na przykład Kongo po odzyskaniu niepodległości.

00:49:27: W Beninie nie było dlatego, że Benin odzyszkuje niepodlegość w sześćdziesiątym roku i faktycznie w ciągu kolejnych kilku lat mają miejsce przewroty wojskowe bodajże dziewięć zmian rządu i pięć zmian konstytucji.

00:49:42: Natomiast prezydentem zostaje Kereku, który pełni władzę przez dwadzieścia lat.

00:49:49: Jakakolwiek by nie było to pełnienie jego pełnienia władzy, to jednak w państwie jest w miarę spokojnie.

00:49:56: on przemianowuje zresztą państwo na Ludową Republikę Beninu.

00:50:00: i to jest czas kiedy słuchaj gospodarka kraju kwitnie dlatego że bardzo duża pomoc przybywa z innych krajów socrealistycznych chociażby ze Związku Radzieckiego czy Skóby i paradoksalnie to po upadku rządu, kereku tak naprawdę w Beyninie zaczyna się źle dziać.

00:50:19: Natomiast nie jest to taki kraj jak chociażby Angola gdzie po odzyskaniu niepodległości mamy do czynienia z wieloletnią wojną domową.

00:50:28: Takich doświadczeń Beniny na szczęście nie ma na swoim koncie.

00:50:32: To jest takie charakterystyczne zjawisko dla czarnego lądu.

00:50:36: my jako turyści, jako biali też tam jesteśmy traktowani jako Dojnakrowa.

00:50:45: No właśnie, nie.

00:50:47: Były takie sytuacje gdzie my wchodzimy do wioski robimy zdjęcia na prawo i lewo przysiadamy próbujemy zagadać uścisnąć dłoń.

00:50:57: I to jest taki moment kiedy Ja mam takie poczucie, wypadałoby coś tej wioscy zostawić.

00:51:04: i faktycznie miałam też wyjątkową ekipę na tym wyjeździe.

00:51:08: I faktycznie sami z siebie dochodziliśmy do wniosku.

00:51:10: Słuchajcie tutaj zostawiamy np.

00:51:12: dziesięć tysięcy CFA tak?

00:51:15: Natomiast absolutnie nie było takiej sytuacji żeby ktoś nas ciągnął za ręka i na coś próbował naciągnąć Przy okazji spotkań z egun gunami, czyli z tymi postaciami o których sobie powiedzieliśmy trochę żartobliwie chochoły.

00:51:31: Były faktycznie takie sytuacje że taki egun-gun kładł przed sobą na przykład czapkę i on chciał ofiary.

00:51:38: natomiast to nie dlatego, że my byliśmy biali bo Egun Gun robi to dokładnie ze wszystkimi innymi.

00:51:44: widzieliśmy takie sytuację na ulicach, że zostaje zaczepiony wiesz mężczyzna na motorze zanim siedzi żona pomiędzy mi dziecko i Egungun go dotknął, on musi wyciągnąć jakieś pieniądze z portfela i temu Egungunu widać.

00:51:57: Także to było bardzo komfortowe, jeśli chodzi o podróż po Beyninie.

00:52:00: Że właśnie nie było tego takiego poczucia że jesteś bankomatem.

00:52:03: No bo

00:52:04: w takiej etiopii z tego co mi goście opowiadali no jest taki dla tych plemion sposób na życie w pewien sposób w kontaktach z białym i

00:52:13: Dokładnie tak?

00:52:14: Nie zrobią sobie zdjęcia bez symbolicznej

00:52:17: i to najlepiej w dolarach a nie w lokalnej walucie.

00:52:20: Tak było też w Angoli gdzie Każdorazowe wejście do wioski to jest jakaś konkretna opłata, wcale niemała i później za zrobienie zdjęcia każdorezowo jednej osobie płacisz jakąś określoną kwotę.

00:52:33: Oczywiście to dla nas nie są duże pieniądze, to jest tam kwota rzędu pięciu sześciu dziesięciu złotych i oczywiście można dyskutować, wiesz my wchodzimy do ich domu gdzieś tam w jakiś sposób kredniemy ich wizerunek robimy im zdjęcia celujemy aparatem prosto w twarz Więc wydaje się to jak najbardziej zasadne, że oni oczekują wynagrodzenia i pieniędzy za to.

00:52:55: Natomiast to faktycznie nie jest kwestią w Beninie.

00:52:58: Kobiety Wojowniczki Amazonki czyli to historyczne królestwo Dachomeju słynęło z tego liternego oddziału kobiet żołnierzy znanych właśnie jako amazonki.

00:53:10: To zjawisko jest jeszcze obecne?

00:53:13: Nie,

00:53:14: teraz już nie.

00:53:15: Ale faktycznie jest... W historii Beninu był taki rozdział gdzie te czarne wojowniczki.

00:53:27: w Kotonu nadal możesz zobaczyć przepiękny, potężny posąg, który przedstawia rzeźbę, która przedstawia taką wojowniczkę.

00:53:37: Agoje one się nazywały i to Europejczycy nadali im właśnie takie określenie Amazonki z Gryckiego Amazoi czyli kobiety bez piersi.

00:53:47: One sobie podobno faktycznie obcinały pierść ponieważ ta pierść przeszkadzała im w dobrym trzymaniu bronii łuku.

00:53:58: One zasłynęły w XIX wieku jako straż przyboczna jednego z królów Dachomeju.

00:54:05: No i niestety, sławiły się swoim okrucieństwem.

00:54:08: one też były bardzo brutalnością, bardzo rygorystycznie szkolone.

00:54:17: Przez wiele lat tak naprawdę małe dziewczynki były porywane z lokalnych wiosek, wdrażane do Armii Przybocznej Króla.

00:54:26: Wiele lat ciężkich treningów i potem one były wysyłane na front.

00:54:32: Podobno potrafiły się doskonale posługiwać bronią.

00:54:36: natomiast nie spotkałam się z żadnymi śladami tych amazonek z Dachomeju we współczesnym beninie.

00:54:46: Powiedzmy tylko naszym słuchaczom, bo ta nazwa już się przewija i pewnie będzie się jeszcze w trakcie trwania podcastu przewijała.

00:54:53: Dachomej do siedemdziesiątego piątego roku.

00:54:57: Benin funkcjonował właśnie pod tą nazwą.

00:55:00: tak Królestwo dachomeju które zaczyna się konsolidować we wieku XVII.

00:55:06: towarzyszy temu Ciekawa historia, bo pomiędzy trójką braci wybucha kłótnia o sukcesję jak się można domyślić.

00:55:13: Jeden z nich zostaje na tronie jako król Alady.

00:55:16: Drugi ucieka na południe kraju i osiada gdzieś w okolicach dzisiejszego portonowo a trzeci z braci o trudnym do wymówienia imieniu Hockbadia.

00:55:29: to on zakłada Dachomej.

00:55:31: To on jest pierwszym królem dachomeju I to on słuchaj ustanawia prawo który mówi o tym, że każdy z kolejnych przyszłych królów Dachomeju musi powiększyć obszar królestwa.

00:55:43: i faktycznie królestwo Dachomaju jest takim królestwem bardzo.

00:55:49: bardzo agresywnym, które zasłynęło z tego, że faktycznie podbija lokalne ludy.

00:55:55: No i to mieszkańcy Królestwa Dachomeju, dachomejczycy tak naprawdę są tymi, którzy biorą udział w niechlubnych handlu niewolnikami.

00:56:04: To oni zapuszczają się w głąb Beninu, polują na lokalny plemiona, który następnie tak sobie już powiedzieliśmy pędzą do dobramy bez powrotu, do portu w Kotonu.

00:56:20: i tam ci ludzie są już pakowani na nastatki holenderskie, portugalskie, francuskie.

00:56:28: Dlaczego Benin nazywane jest Wenecją Afryki?

00:56:32: Jeśli chodzi o tę Wenecję Afryk to chodzi tak naprawdę o Ganwie miejscowość na zachód od Kotonów, wioska... gigantyczna, nawet niewioska powiedziałaby miasto zbudowane na palach.

00:56:45: i chyba stąd ta to podobieństwo do Wenecji.

00:56:50: Podobieństwa jest też historyczne w sposobie czy w powodzie dla którego taka osada powstała.

00:56:57: mianowicie Nasza europejska Wenecja tak powstała w momencie, kiedy tereny te były najeżdżane przez barbażyńców z północy i lokalne plemiona musiały gdzieś znaleźć schronienie.

00:57:10: I podobnie że było tutaj lokalny plemion uciekały przed handlażami niewolników, uciekły na wyspy na jeziorze.

00:57:20: Zamieszkały sobie tę wyspę na jeziorze.

00:57:22: teraz jest to tak naprawdę gigantyczne miasto.

00:57:24: Trzydzieści tysięcy bodajże mieszkańców.

00:57:27: Największa

00:57:27: wioska na Polach w Afryce.

00:57:28: tak

00:57:29: robi ogromne wrażenie.

00:57:31: i tam słuchaj miałam do czynienia z osobami, które były faktycznie niechętna robieniu zdjęcia.

00:57:37: I tam faktycznie oni zasłanialni się kapeluszami odwracali głowy.

00:57:42: nawet były pokrzykiwania że sobie tego nie życzą.

00:57:46: Więc to jest takie miejsce, gdzie wynajętą łodzią pływa się pomiędzy tymi domstwami.

00:57:53: Tam już są słuchaj pobudowane nawet takie guesthouse jakieś małe hoteliki.

00:57:57: można tam zostać na noc.

00:57:59: Można tam zjeść, można tam przestanąć zrobić zakupy w jakichś sklepach z pamiątkami i napić się zimnego piwa.

00:58:06: My z takiego rozwiązania nie korzystaliśmy.

00:58:08: dlatego że Trzeba chyba wspomnieć, że jeziora jest niezwykle brudne.

00:58:14: Wioska jest zbudowana w ten sposób, że wszystkie możliwe zanieczyszczenia trafiają bezpośrednio do jezora czyli toaleta i pranie czy mycie czegokolwiek resztki żywności to wszystko ląduje we zioże.

00:58:30: Natomiast sami mieszkańcy ganwie wodę przywożą zastałego lądu w takich wielkich baniakach.

00:58:37: jest na terenie ganwie kilka takich miejsc, poboru słodkiej wody i każdy z lokalnych tam.

00:58:43: raz dwa razy dziennie do takiego punktu przybija i pobiera swój baniak ze słodką czystą wodą, także pewnie jedzenia ryby z tego jeziora nie polecam.

00:58:54: Natomiast faktycznie doświadczenie nieprawdopodobne dlatego że też oczywiście Ganwie ma swojego króla.

00:59:00: nie udało nam się go odwiedzić ale na terenie Ganwie funkcjonuje bodajże siedem kościołów chrześcijańskich, ale każdy wiesz innego odłamu.

00:59:13: Także to było też bardzo ciekawe.

00:59:15: Zatrzymaliśmy się w jednym z takich kościołów, dzieliśmy udział w tańcach i śpiewach, mszy, granie na bębnach... I tam faktycznie była taka sytuacja, że oczekiwano od nas pieniędzy za to, że my zeszliśmy do tego kościOła i sobie tam z lokalną ludnością potańczyliśmy.

00:59:36: Mówiliśmy już o jeździcach z północy czyli o plemieniu Bariba.

00:59:42: No ale warto jeszcze chwil kilka poświęcić tej części Beninu i powiedzieć o twierdzy Tata Somba, która znajduje się właśnie na północy tego kraju.

00:59:55: Tak jest, to miejsce wpisane na listy Światowego Dziedzictwa Jonezko.

01:00:00: Nieprawdopodobne są te budowle.

01:00:04: Bardzo chciałam je zobaczyć na własne oczy.

01:00:06: One są na północy Beninu ale też po drugiej stronie czyli w Togo.

01:00:13: Zbudowane z tego samego powodu, dla którego powstało też właśnie Ganwie.

01:00:18: Czyli znowu jako ochrona przed handlażami niewolników.

01:00:25: Nieprawdopodobne konstrukcje gliniane wyglądają takie małe dworki i małe twierdze.

01:00:32: Fortecę tak dwukondygnacyjne na parterze są trzymane są spędzane na noc zwierzęta dlatego że Mieszkańcy tata Somba są agropasterzami, więc na noc na dole domu naparterze zamyka się te zwierzęta.

01:00:49: Jest to też strefa męska.

01:00:51: tam nocuje właściciel domu.

01:00:54: tak głowa rodziny.

01:00:56: Wchodzimy sobie wąskimi schodami, mieliśmy swoje możliwość odwiedzenia nie jednego ale kilku takich domów.

01:01:03: Nawet są już miejsca w Beninie gdzie te tata Somba przekształcają się w takie wież mały gest hałsiki, takie małe hoteliki dla turystów więc można już takim tatasomba przenocować Po wąskich schodach.

01:01:17: wchodzimy na pierwsze piętro, no i to jest strefa kobieca.

01:01:21: Tam jest kuchnia tam jest taki otwór, który w ciągu dnia jest przykryty kamieniem wieczorem ten kamien się zdejmuje siada wokół tego otworu cała rodzina tam jest spożywany posiłek No i bardzo ciekawe pokoje bo to są takie trochę orki słuchaj kopce.

01:01:39: tak to wygląda z niewielkim otworem który oczywiście miał utrudnić ewentualnym Wrogom dostanie się do środka, przez taki niewielki otwór wchodzi się dosypialnie do pokoju.

01:01:53: Każdy z członków rodziny ma swój pokój.

01:01:56: Są też spichlerze, w których przechowuje się chociażby suszoną kukurydzę czy orzeszki ziemne.

01:02:03: dlatego że jeśli w Beninie coś uprawia no to orzyszki ziemny bawełnę te takie dwa główne produkty.

01:02:11: także taka twierdza taka wież, forteca Tata Somba była tak naprawdę samo wystarczalna dzięki zgromadzonym zapasem żywności.

01:02:21: Mogła być samowystarcziana przez jakiś czas.

01:02:24: Co jeszcze warto zmoczyć w Beninie?

01:02:29: Wstajemy się że konkretne takie rzeczy to jak wspomnieliśmy sobie festiwaludu czy to spotkanie z premionami czy te budowle Tata somba.

01:02:39: to jest jedna kwestia a druga kwestia Trudno nazwać to konkretnie, ale po prostu pobyć sobie, poczuć ten klimat afrykański.

01:02:52: Pozwolić się ponieść i otworzyć się na to co nas może spotkać i kogo możemy spotkať.

01:02:58: Myślę że to jest najpiękniejsze w podróżowaniu nie tylko po Beninie a Afryce generalnie.

01:03:05: Że tak naprawdę przygoda może czaić się za rogiem tylko trzeba sobie na to pozwolić.

01:03:10: Było jakikolwiek miejsce lub region w Beninie, który odradzali Wam miejscowi żeby zobaczyć?

01:03:22: Miejsce które ktoś nam odradza żeby tam nie jechać tak że może być niebezpiecznie lub nie.

01:03:27: Nie.

01:03:28: Słuchaj, nie było takiego miejsca.

01:03:31: Tak jak nie wiem w Nigerii tak można powiedzmy.

01:03:33: O tereny przegraniczne.

01:03:34: na

01:03:34: wykładach.

01:03:36: Mówi się że no do Nigerii można ale oprócz północy czy do Burkina Faso ewentualnie można, ale opócz południa gdzieś tam można, a opróc tego i tego terenu.

01:03:44: to nie było tego w przypadku Benin'u i to też jest bardzo fajne, bardzo komfortowe bo podróżowanie potem kraju w tym momencie jest faktycznie bardzo bezpieczne.

01:03:54: Benin ma coś do zaoferowania jeśli chodzi o potrawy, swoje tradycyjne?

01:03:59: No i

01:03:59: słuchaj tutaj możecie niestety rozczarować.

01:04:02: I ja byłam również rozczerowane ponieważ na co dzień jestem restauratorem pilotuję też wyjazdy kulinarne więc uwielbiam jeździć w miejsca gdzie można dobrze zjeść i jedzenie jest dla mnie bardzo ważne.

01:04:14: uważam że w ogóle że jedzenie Jest bardzo ważnym elementem podróży i dużo mówi o kraju i o mieszkańcach.

01:04:20: Natomiast wbenienie niestety to jedzenie pełni funkcję wyłącznie taką, żeby po prostu napełnić brzuch i móc funkcjonować dalej.

01:04:30: Nie ma tam dojedzenia absolutnie nic co by zapadło jakoś głębiej wpamięć.

01:04:34: Są nie złe miejsca Wwida stworzone na potrzeby zachodniego turysty, który przyjeżdża na festiwal i to są miejsca naprawdę z fajnym jedzeniem.

01:04:44: To jest ryż kurczak ryba warzywa.

01:04:48: Natomiast lokalne jedzenie, słuchaj no to papka fufu podobnie jak w Togo, podobnie a w Ganie czy taka klucha skrobiowa z ostrym czerwonym sosem.

01:05:00: je się to rękoma.

01:05:02: Klucha jest smaku podobna zupełnie do niczego.

01:05:06: tak po to ten ostry czerwony sos taki bardziej powiedziałabym zapychacz.

01:05:12: więc jeśli o kuchnię to niestety nie

01:05:16: ale dla Ciebie to prawdziwa profanacja, jedząc na wyjazdach frytki z kaczupem samolgery i poszczując tych lokalnych rarytasów.

01:05:27: Ja zawsze zachęcam do tego żeby spróbować lokalnej kuchni bo jak powiedziałam jest to po prostu element lokalniej kultury i jest to możliwość Poznania też tego właśnie jaki jest dany kraj, co on oferuje albo właśnie czego nie oferuję.

01:05:42: Bo równie dobrze może nam właśnie kuchnia mówić o tym, czego w danym kraju nie ma.

01:05:46: i no tak jest niestety w przypadku Beninu także.

01:05:49: Niestety nie jedzie się tam po to żeby dobrze zjeść.

01:05:52: tutaj zdecydowanie są pewnie lepsze miejsca na świecie.

01:05:56: Jak wygląda baza noclegowa w tym państwie?

01:05:59: zaskakująco dobra, samym kotonu słuchaj naprawdę dobry hotel nawet z basenem z porządnym śniadaniem z dobrą kawą z pieczywem.

01:06:11: Im dalej na północ oczywiście, te miejsca noclegowe są skromniejsze.

01:06:16: Spaliśmy w daleko na północy tam na tym obszarze gdzie są właśnie te twierdzę gliniane tata Somba.

01:06:22: spaliliśmy w takim lokalnym pensjonaciku bardzo prostym natomiast zawsze jest bieżąca woda.

01:06:28: może ona nie jest zawsze zimnie ciepła ale umówmy się nie potrzebujesz też przy tych temperaturach ciepłej wody natomiast zawsze pościeli i czysty ręcznik w pokoju.

01:06:43: Co jest bardzo miłe?

01:06:45: Są też moskitery, które się faktycznie przydają dlatego że zdarzają się faktycznie komary.

01:06:51: Jak poruszaliście się poubenienie

01:06:54: My akurat mieliśmy lokalnego kierowce i wynajętego busa I to było rozwiązanie o tyle dobre, że mieliśmy możliwość to jak wspomniałam zatrzymania się konkretnych miejscach, czyli jak przejeżdżaliśmy przez jakąś wioskę widzieliśmy że tam się coś dzieje to mogliśmy po prostu przystanąć dokładnie tam gdzie chcieliśmy sobie wszyscy wyskoczyć i zobaczyć co się w danym miejscu dzieje.

01:07:18: Także to jest fajna opcja.

01:07:21: oczywiście jest w Beninie transport publiczny tak jak w wielu miejscach Afryki wolny ciasny średnio komfortowy.

01:07:31: Mówiliśmy o tym, że językiem urzędowym w Beninie jest francuski.

01:07:36: Ale można z nimi bez problemu dogadać się po angielsku?

01:07:41: Nie, francki zdecydowanie bardziej się przydaje.

01:07:44: My mieliśmy to szczęście, że mieliśmy przewodnika Beńczyka który mówił płynnie po angielsku i płynie po francisku plus trochę mojego francowskiego.

01:07:54: wystarczyło żeby porozmawiać z lokalną ludnością chociaż to też jest tak.

01:08:01: Oni w tych lokalnych wioskach, te lokalne wymiany oni mają swoimi językami czyli właśnie Jaruba albo Fon.

01:08:07: Oni też nie znają francuskiego więc albo nawet nasz lokalny przewodnik miał problemy komunikacyjne więc znajdował kogoś z danej wioski i któremu coś tam płacił Jakieś symboliczne pieniądze za właśnie tłumaczenie z języka danego plemienia na przykład, na francuskie albo na inny język plemienny, którym taki bardziej popularny tych większych plejmen chociażby Jaruba.

01:08:34: i wtedy ten lokalny przewodnik nam tłumaczył na fransuski bądź angielski.

01:08:38: Ja tłumaczłam reszcie grupy napolskiej.

01:08:41: A jak wyglądają kwestie spłatnościami?

01:08:45: Musimy sobie wymienić tą lokalną gotówkę, tudzież euro albo dolary.

01:08:50: Są też tam dostępne np.

01:08:51: bankomaty?

01:08:52: Wiesz to tylko w dużych miastach.

01:08:54: na opłatnościach kartą raczej nie ma mowy.

01:08:58: Także standardowo jedziemy z dolarami.

01:09:03: to muszą być wiadomo.

01:09:04: banknoty niezniszczone z tak zwaną tą dużą głową, czyli wydane po tam bodajże w tys.

01:09:09: szóstym roku wymieniamy na lotnisku albo w kantorach w mieście i jeździmy z gotówką.

01:09:15: Tak nie mamowy o opłaceniu kartom.

01:09:18: No to teraz dochodzimy do ulubionego punktu wszystkich słuchaczy.

01:09:24: jak nie zwiedzać świata?

01:09:26: ile to kosztuje taki wyjazd do Beninu?

01:09:31: Na ile musimy uszczupić nasz ukierzeń?

01:09:33: Mówimy o wyjeździe z biurem podróży, dla którego ja pilotuję i gdzie ja pracuję jako pilot.

01:09:39: Wiesz co jest to... Jest to wydatek rzędu dziesięciu tysięcy złotych plus bilet lotniczy.

01:09:46: Na jaki okres?

01:09:48: To jest dziesiąć, jedynaście, dwanaście dni.

01:09:52: Pamiętajmy że w tej cenie mamy wszystkie noclegi.

01:09:56: Mamy transport, noclegi są ze śniadaniami.

01:10:00: Także sami sobie na miejscu organizujemy jakieś lunche, jakieś kuracji.

01:10:05: to już nie jest duży wydatek.

01:10:07: Musimy też... Pamiętać o tym, że fajnie jak na końcu jako ekipa, jako grupa zrobimy jakąś zarzutkę na napiwek dla naszego przewodnika i kierowcy.

01:10:18: to jest zawsze mile widziane.

01:10:20: Oni trochę tego oczekują i ja uważam, że słusznie, że oni też robią na tyle fajną robotę.

01:10:26: opiekują się nami i naprawdę starają się pokazać nam fajne rzeczy i fajnie ten napiwek zostawić.

01:10:34: a spotykam się z tym, że jeszcze my Polacy chyba nie do końca rozumiemy, nie do konca chętnie to robimy.

01:10:45: A szkoda.

01:10:45: myślę, że tutaj nad tym to jest coś na czym moglibyśmy popracować.

01:10:49: Także moim zdaniem nie jest to wcale wygórowana kwota pieniędzy za wyjazd do tak ciekawego kraju i innego gdzie możemy się czuć bezpiecznie, zaopiekowani i gdzie zobaczymy naprawdę wiątkowe rzeczy.

01:11:03: Spotykaliście podczas waszej wyprawy po beninie turystów, którzy na własną rękę eksplorowali ten kraj?

01:11:12: Tak.

01:11:15: Sporo turysty w zachodnich na samym festiwalu WUIDA i to chyba raczej grupy zorganizowane również innych bioróże polskich.

01:11:26: Natomiast jeśli chodzi o turystów indywidualnych, to właśnie w tym obszarze Tata Somba spotkaliśmy parę Polaków.

01:11:35: Słuchaj, żeby było śmieszniej, którzy zostali na noc właśnie w takim mały twierdzy glinianej zamienionej na hotelik i to dzięki nim oni nam opowiedzieli że tutaj zostają na nocu pokazali nam swój pokój pozwolili nam do niego wejść powiedzieli ile za niego płacą.

01:11:54: także to było bardzo ciekawe.

01:11:55: dość więc.

01:11:56: owszem tacy są, ale nie ma ich wielu.

01:11:59: To była chyba jedyna tak naprawdę... Jedyne dwie białe osoby, które spotkaliśmy podczas podróży przez północny Benin.

01:12:06: A jakie według ciebie popełniają błędy turyści, którzy podróżują po Beninie?

01:12:13: Jak niezwiedzać Beninu?

01:12:15: adekwatnie do nazwy podcastu?

01:12:17: Słuchajcie,

01:12:18: przede wszystkim poluzować guumę w gaciach.

01:12:22: I dać sobie otworzyć głowę i nie oczekiwać, że będzie tak jak w domu, bo po to lecimy tysiące kilometrów na drugą stronę świata żeby nie było tak jak z domu i pozwolić sobie na to, że może się wydarzyć coś niespotykanego.

01:12:38: Może nie zawsze będzie superkomfortowo, że ten materac w hotelu nie będzie idealnie dopasowany do naszego kręgosłupa.

01:12:43: no bo to nie jest nasz materac z domu tylko to jest materacz z beninie.

01:12:48: więc ja zawsze zachęcam do tego żeby wyluzować po prostu trochę i mieć otwartą głowę.

01:12:55: wtedy naprawdę przytrafiłem się.

01:12:57: fajne rzeczy.

01:12:59: Jeszcze jedna taka myślę cenna wskazówka dla naszych słuchaczy, którzy wybierają się do Benin i myślę że do Afryki generalnie żeby nie ubierać strojów przypominających wojskowe lub policyjne.

01:13:12: bo może mieć problemy nawet po założeniu zwykłej koszulki Moru?

01:13:15: Tak, unikajmy tego.

01:13:17: Spotkałem się z tym wielokrotnie faktycznie w wielu krajach szczególnie takich które mają no za sobą taką przeszłość związana z wojną domową chociażby Angola czy Gabon.

01:13:26: Unikaj my sroju przypominających które przypominaje mundury wojskowe czyli spodni typu bojówki czy koszulek w Moro czy jakieś kurte które mogą faktycznie przypominać mundur.

01:13:40: nie jest to do niczego potrzebne.

01:13:43: Jak dostaniemy się z Polski i do Beninu?

01:13:46: My lecieliśmy przez Istanbul liniami Turkish Airlines, czyli z Warszawy do Stambułu.

01:13:53: przesiadka na krótkie, raptem kilku godzinne loty do Beniny.

01:13:57: Te dwanaście dni które spędziliście w Beninie to ze względu na fakt że jest to mały kraj to jest optymalny okres żeby zobaczyć Wszystkie najważniejsze miejsca.

01:14:10: Idealna ilość dni, taka która pozwala... i pobyć w okolicach Kotonu, Iwida i faktycznie doświadczyć tego festiwalu Udu.

01:14:20: Ale też pozwala spokojnie na zapuszczenie się na północ kraju.

01:14:26: Pamiętajmy, że drogi w Beninie nie należą do najlepszych na świecie więc to poruszenie się po kraju jest wolne i to musimy wkalkulować w czas pobytu w tym kraju, dziesięć, dwanaście, czternaście.

01:14:38: to jest takie naprawdę optymalne żeby zobaczyć najciekawsze miejsca które ten kraj oferuje.

01:14:45: Ale ten kraj druga aniu wciągnął cię na tyle, że wybierasz się tam już wkrótce ponownie?

01:14:52: Tak!

01:14:52: Na pewno wrócę do Beninu w styczniu.

01:14:55: także jeśli ktoś tylko ma ochotę to zapraszam.

01:14:57: można się kontaktować i dołączyć do ekipy.

01:15:02: słuchajcie no ja uwielbiam jestem pilotem wycieczek więc uwielbiam pokazywać ludziom świat opowiadać lokalne historię Tak, że Benin jest naprawdę bardzo ciekawym kierunkiem.

01:15:16: Anna Semreł kompendium wiedzy o beninie w stoddwudziestym odcinku podcastu Jak nie zwiedzać świata?

01:15:22: Bardzo ci dziękuję za wizytę.

01:15:25: gdyby ktoś z naszych słuchaczy był zainteresowany beninem gdzie może się do ciebie odezwać?

01:15:30: oszczegóły?

01:15:32: Słuchajcie, profil na Instagramie okiem pilota.

01:15:38: Anna Semrał Okiem Pilota.

01:15:39: możecie do mnie pisać DM wiadomości.

01:15:42: ja pokieruję dalej.

01:15:44: powiem co w najbliższym czasie pilotuje gdzie i jak możemy się spotkać.

01:15:48: Dziękuję bardzo za zaproszenie do Wrocławia przy pięknym miastę.

01:15:51: Bardzo miło było cię spotkať

01:15:53: A zdjęcia z twojej wizyty styczniowej w Beninie zobaczymy na Facebookowej stronie.

01:15:59: Jak nie zwiedzać świata.

01:16:01: Dziękujemy, że byliście z nami i zachęcamy oczywiście do subskrybowania, lajkowania kąt podcastu na platformach YouTube i Spotify.

01:16:09: zapraszamy na kolejny odcinek już za tydzień.

01:16:12: Pozdrawiam Andrzej Gliniak Do usłyszenia.